به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی به اخباری که از افزایش ۴.۵ میلیارد دلاری ذخایر ارزی کشور خبر داده بودند واکنش نشان داد. به گفته این نهاد، این رقم ناشی از ورود درآمد تازه فروش نفت نیست. منشأ آن، خرید ارز از بازار داخلی و جمع‌آوری مازاد عرضه ارز بوده است. این توضیح می‌تواند تصویر عمومی از قدرت ذخایر ارزی کشور و انتظارات مربوط به نرخ دلار را تغییر دهد.
در روزهای گذشته، چند رسانه رشد ذخایر ارزی را مستقیماً به افزایش صادرات نفت نسبت داده بودند. بانک مرکزی روز یکشنبه، ۲۳ اوت (۱ شهریور)، این برداشت را نادرست خواند. این نهاد تأکید کرد رقم ۴.۵ میلیارد دلار، محصول عملیات روزمره در بازار داخلی ارز است، نه ورود منابع جدید از خارج از کشور.
عملیات ارزی بانک مرکزی چیست؟
بانک مرکزی برای کنترل نوسان قیمت دلار، هر روز در بازار ارز خرید و فروش انجام می‌دهد؛ به این کار «مدیریت بازار» گفته می‌شود. وقتی عرضه ارز از تقاضا بیشتر شود، بانک مرکزی بخشی از آن مازاد را می‌خرد. این خرید به ذخایر بانک مرکزی اضافه می‌شود، اما به معنای ورود ارز تازه به کشور نیست؛ ارز از داخل همان بازار جابه‌جا شده است.
به بیان ساده‌تر، ذخایر ارزی مانند حساب پس‌انداز بانک مرکزی عمل می‌کند. هر بار که این نهاد از صرافی‌ها یا بازار متشکل ارز می‌خرد، موجودی این حساب بالا می‌رود. اما افزایش موجودی، دلیلی بر رشد درآمد ارزی کشور از صادرات نفت نیست. تفکیک این دو مفهوم، برای درک واقعی وضعیت ارزی کشور اهمیت دارد.
این توضیح چه معنایی برای بازار دارد؟
برای خانوارها و کسانی که دارایی خود را بر پایه دلار یا طلا می‌سنجند، این نکته اهمیت دارد: افزایش ذخایر اعلام‌شده، لزوماً نشانه بهبود بنیادی در تراز ارزی کشور نیست. داده‌ها نشان می‌دهد بخشی از این رقم، نتیجه سیاست خرید داخلی بانک مرکزی بوده، نه رونق صادرات نفت. این تفاوت می‌تواند بر پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت از روند نرخ دلار اثر بگذارد.
بانک مرکزی در اطلاعیه خود از انتشار جزئیات بیشتر آماری خودداری کرد. این نهاد فقط اعلام کرد رقم یادشده «در چارچوب عملیات ارزی و مدیریت بازار» ثبت شده است. نبود شفافیت کامل درباره منشأ دقیق ارز خریداری‌شده، همچنان یکی از پرسش‌های باز فعالان بازار ارز باقی مانده است.
نظرات کاربران