به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بحث افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیک از پاییز ۱۴۰۵ (سپتامبر تا دسامبر ۲۰۲۶) دوباره داغ شده است. کالابرگ اعتباری ماهانه است که دولت برای خرید کالاهای اساسی مانند برنج، روغن، مرغ و لبنیات به حساب سرپرستان خانوار واریز می‌کند. این طرح جایگزین یارانه نقدی مستقیم برای بخشی از اقلام خوراکی شده است.
مسئله اما فراتر از رقم جدید کالابرگ است. سؤال کلیدی این است که آیا افزایش اعتبار، همگام با رشد قیمت کالاهای اساسی حرکت می‌کند یا از آن عقب می‌ماند. اگر قیمت این کالاها سریع‌تر از اعتبار تخصیصی بالا برود، خانوار همان مقدار کالا را با هزینه بیشتری تأمین می‌کند و افزایش اسمی کالابرگ عملاً بی‌اثر می‌شود.
فرق عدد اسمی با ارزش واقعی
در تحلیل اقتصادی، «افزایش اسمی» یعنی بالا رفتن یک رقم روی کاغذ، بدون توجه به قدرت خرید واقعی آن. خوب که چی؟ یعنی اگر اعتبار کالابرگ مثلاً ۲۰ درصد رشد کند اما قیمت سبد غذایی خانوار ۳۰ درصد گران شود، خانوار در عمل ۱۰ درصد قدرت خرید از دست داده است، هرچند رقم روی کارت او بیشتر شده باشد.
این شکاف زمانی بیشتر خودش را نشان می‌دهد که تصمیم افزایش کالابرگ با تأخیر گرفته شود. در آن فاصله، فشار فروش در بازار کالاهای اساسی و رشد مستمر قیمت‌ها ادامه دارد. نتیجه، کوچک‌شدن تدریجی سهم واقعی کالابرگ از هزینه‌های ضروری خانوار است، پیش از آنکه رقم جدید اصلاً اعلام شود.
سبد خانوار زیر فشار تورم
برای خانوارهای کم‌درآمد که سهم بزرگ‌تری از بودجه خود را صرف خوراک می‌کنند، این فاصله اهمیت بیشتری دارد. تحلیل‌ها نشان می‌دهد در چنین شرایطی، اثر واقعی هر بسته حمایتی را باید نه با رقم اسمی آن، بلکه با مقایسه مستقیم با نرخ رشد قیمت کالاهای اساسی سنجید.
کالابرگ الکترونیک از زمان راه‌اندازی چند بار افزایش مبلغ داشته است، اما هر بار همین پرسش تکرار شده که آیا رشد اعتبار با شتاب گرانی هم‌خوانی دارد. تصمیم نهایی درباره میزان و زمان افزایش پاییزی هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده و باید منتظر جزئیات بعدی ماند.
نظرات کاربران