به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، تازه‌ترین داده‌های میدانی درباره مالکیت خودرو در ایران نشان می‌دهد ۴۷ درصد از خانوارهای هفت دهک پایین درآمدی کشور دست‌کم یک خودرو دارند. این آمار به این معناست که تقریباً نیمی از کم‌درآمدترین خانوارهای کشور با هر تغییر در قیمت بنزین، مستقیماً درگیر هزینه‌های اضافه خواهند شد.
دهک‌های درآمدی، تقسیم‌بندی رایج خانوارها بر اساس سطح درآمد است؛ دهک اول کم‌درآمدترین و دهک دهم پردرآمدترین گروه را دربرمی‌گیرد. وقتی گفته می‌شود ۴۷ درصد از هفت دهک پایین خودرو دارند، یعنی مالکیت خودرو دیگر ویژه طبقه متوسط و مرفه نیست و بخش بزرگی از خانوارهای کم‌درآمد نیز به آن وابسته‌اند.
فشار بنزین بر سبد هزینه خانوار
بنزین در سبد هزینه خانوار سهم کوچکی دارد، اما همین سهم اندک برای خانوارهای کم‌درآمد اهمیت زیادی پیدا می‌کند. هر افزایش در قیمت بنزین، هزینه رفت‌وآمد روزانه، ایاب‌وذهاب محل کار و حتی هزینه حمل‌ونقل کالا را بالا می‌برد. برای خانواری که بخش زیادی از درآمدش صرف نیازهای پایه می‌شود، این افزایش هزینه به‌سرعت روی بودجه ماهانه اثر می‌گذارد.
بخشی از این مالکیت گسترده خودرو در دهک‌های پایین به ضرورت‌های شغلی بازمی‌گردد. رانندگان تاکسی، وانت‌بارها و کارگرانی که با خودروی شخصی سرکار می‌روند، در این گروه جای می‌گیرند. برای این دسته از خانوارها، خودرو کالای تجملی نیست، بلکه ابزار امرارمعاش است؛ به همین دلیل افزایش قیمت بنزین برای آنان صرفاً هزینه رفاهی نیست، بلکه درآمد واقعی‌شان را تحت‌فشار می‌گذارد.
دهک‌های بالا کمتر آسیب می‌بینند
دهک‌های بالای درآمدی معمولاً سهم کوچک‌تری از بودجه خود را صرف بنزین می‌کنند، چون هزینه سوخت نسبت به کل درآمدشان ناچیز است. این فاصله باعث می‌شود اثر هر تغییر قیمتی در بازار سوخت، به‌طور نامتقارن بر دوش کم‌درآمدترین خانوارها سنگینی کند. همین نکته در تحلیل سیاست‌های قیمت‌گذاری انرژی، عاملی مهم برای طراحی حمایت‌های جبرانی به شمار می‌رود.
آمار مالکیت خودرو در دهک‌های پایین درآمدی معمولاً در کنار سایر شاخص‌های رفاه خانوار بررسی می‌شود تا تصویر کامل‌تری از اثر سیاست‌های قیمتی به‌دست آید. داده‌های تکمیلی در این زمینه می‌تواند به تصمیم‌گیران کمک کند تا هرگونه تغییر در قیمت حامل‌های انرژی را با برنامه‌های حمایتی مشخص همراه کنند.
نظرات کاربران