به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، فاصله میان درآمد خانوار و قیمت خودروی صفر کیلومتر در ایران طی سال‌های اخیر بیش‌تر شده است. این شکاف اکنون به‌اندازه‌ای رسیده که خرید یک خودروی نو برای بخش بزرگی از خانوار‌ها بدون وام یا فروش اقساطی تقریباً ناممکن شده است. کارشناسان بازار خودرو این وضعیت را نتیجه ترکیبی از رشد قیمت خودرو و عقب‌ماندن دستمزد‌ها از نرخ تورم می‌دانند.
چرا فاصله درآمد و قیمت خودرو بیش‌تر شد؟
افزایش هزینه تولید یکی از دلایل اصلی این شکاف است. رشد نرخ ارز، قیمت قطعات وارداتی و مواد اولیه خودروسازی را بالا برده و همین موضوع بخشی از افزایش قیمت خودرو‌های داخلی را توضیح می‌دهد. در همین حال، دستمزد و درآمد بیش‌تر خانوار‌ها با همان سرعت رشد نکرده است. نتیجه این عقب‌ماندگی، کاهش قدرت خرید خودرو در مقایسه با سال‌های گذشته است.
محدودیت عرضه نیز فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است. تقاضای بالا برای خودرو‌های داخلی در کنار ظرفیت محدود تولید، قیمت‌ها را در بازار آزاد بالاتر از نرخ کارخانه نگه داشته است. همین وضعیت باعث شده حتی بازار خودرو‌های دست دوم هم گران‌تر شود، چون بخشی از متقاضیان خودروی نو به سمت خودرو‌های کارکرده روی می‌آورند.
پیامد این شکاف برای خانوار‌ها
برای بسیاری از خانوار‌ها، این روند به معنای دوره پس‌انداز طولانی‌تر برای رسیدن به قیمت یک خودروی صفر است. بخشی از متقاضیان به‌جای خرید نقدی، به سمت وام بانکی یا خرید اقساطی می‌روند که خود هزینه سود اضافی به قیمت نهایی خودرو تحمیل می‌کند. برخی خانوار‌ها هم ترجیح می‌دهند خودروی مدل پایین‌تر یا کارکرده بخرند تا هزینه کل را کاهش دهند.
این تغییر رفتار خرید، اثر مستقیم بر بازار دست دوم دارد. افزایش تقاضا در این بازار، قیمت خودرو‌های چندسال‌کارکرده را هم به‌دنبال خودرو‌های صفر بالا برده است. به این ترتیب، فاصله درآمد و قیمت تنها به بازار خودروی نو محدود نمانده و به کل بازار خودرو در کشور سرایت کرده است.
این الگو تنها به بازار خودرو محدود نیست. طی ۱۰ سال گذشته، فاصله میان درآمد خانوار و قیمت بسیاری از کالا‌های بادوام از جمله مسکن نیز افزایش یافته است. کارشناسان این روند را نشانه‌ای از کاهش کلی قدرت خرید خانوار‌ها در اقتصاد ایران می‌دانند؛ روندی که بازار خودرو تنها یکی از نمود‌های آن است.
نظرات کاربران