به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، ساز و کار تعیین قیمت بنزین ویژه روز سه‌شنبه ۲۵ اوت (۳ شهریور) در بورس انرژی ایران رسماً اعلام شد. بر اساس این ساز و کار، قیمت این نوع بنزین دیگر به‌صورت دستوری تعیین نمی‌شود و از طریق معاملات بورسی شکل می‌گیرد. بنزین ویژه همان بنزینی است که رانندگان پس از اتمام سهمیه یارانه‌ای ماهانه خود با نرخ آزاد خریداری می‌کنند.
چرا این تغییر اهمیت دارد
تا پیش از این، قیمت بنزین ویژه توسط دولت و بدون در نظر گرفتن نوسان‌های بازار تعیین می‌شد. عرضه این فرآورده از این پس در قالب معاملات بورس انرژی انجام می‌شود؛ یعنی پالایشگاه‌ها نقش عرضه‌کننده و شرکت‌های پخش یا خریداران عمده نقش تقاضا را ایفا می‌کنند. نتیجه این تغییر، قیمتی است که به شرایط واقعی تولید و مصرف نزدیک‌تر خواهد بود.
این رویکرد در ادامه سیاست شفاف‌سازی قیمت حامل‌های انرژی دنبال می‌شود. مکانیزم بورسی می‌تواند نوسان‌های پنهان در زنجیره توزیع سوخت را کاهش دهد؛ به این معنا که فاصله میان قیمت واقعی و قیمت دریافتی از مصرف‌کننده کمتر می‌شود. با این حال، دامنه نوسان قیمت بنزین ویژه در معاملات بورسی هنوز به‌صورت رسمی مشخص نشده است.
بنزین یارانه‌ای مشمول این تغییر نیست
سهمیه بنزین یارانه‌ای خانوارها که با نرخ مصوب دولتی عرضه می‌شود، از این ساز و کار جدید مستثناست. تغییر تنها بخش آزاد و مازاد بر سهمیه مصرف را شامل می‌شود که عمدتاً توسط رانندگان پرمصرف و ناوگان حمل‌ونقل خریداری می‌شود. به همین دلیل، اثر مستقیم این تصمیم بر هزینه روزانه بیشتر خانوارها محدود خواهد بود.
در بورس انرژی، معاملات به‌صورت رقابتی و در جلسات مشخص برگزار می‌شود و قیمت نهایی از دل عرضه و تقاضای واقعی بازار به دست می‌آید. این شیوه پیش‌تر برای برخی فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی نیز اجرا شده و اکنون به بنزین ویژه نیز تعمیم یافته است. ناظران بازار، قیمت آزاد بنزین را یکی از شاخص‌های غیررسمی فشار تورمی در اقتصاد کشور می‌دانند.
نظرات کاربران