به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، آمارهای تازه از بازار خودرو نشان می‌دهد سهم خانوارهایی که موفق به خرید خودروی دست‌اول شده‌اند، در یک دهه و نیم گذشته به‌شدت کاهش یافته است. بر اساس این آمار، این سهم از ۲.۳ درصد در سال ۱۳۹۰ به ۰.۴۴ درصد در سال ۱۴۰۳ رسیده؛ یعنی سرانه خرید خودرو در کشور با کاهشی نزدیک به ۸۰ درصد همراه بوده است.
این عدد به زبان ساده یعنی چه؟ در سال ۱۳۹۰ از هر ۱۰۰۰ خانوار ایرانی، حدود ۲۳ خانواده توانسته بودند یک خودروی صفر کیلومتر بخرند. در سال ۱۴۰۳ این رقم به کم‌تر از ۵ خانواده از هر ۱۰۰۰ خانوار رسیده است. به بیان دیگر، مالکیت خودروی نو دیگر یک اتفاق معمول برای خانوار متوسط ایرانی نیست.
چرا فاصله این‌قدر زیاد شده است؟
دو عامل اصلی این روند را توضیح می‌دهد: رشد قیمت خودرو با شیبی تندتر از رشد درآمد خانوار، و کاهش قدرت خرید ریال در برابر نهاده‌های تولید. قیمت بسیاری از خودروهای داخلی در این سال‌ها چند برابر شده، در حالی که دستمزد و درآمد خانوارها با همان نسبت رشد نکرده است. نتیجه این فاصله، دورشدن تدریجی طبقه متوسط از بازار خودروی نو است.
نکته دیگر در این آمار، تغییر نقش قیمت‌ها در تصمیم خرید است. قیمتی که ۱ سال پیش برای خرید کامل یک خودرو کافی بود، امروز تنها بخشی از پیش‌پرداخت همان خودرو را تشکیل می‌دهد. این وضعیت باعث شده بسیاری از خانوارها به‌جای خرید خودروی نو، به سراغ بازار خودروهای دست دوم یا فرسوده بروند.
اثر بر بازار دست دوم و تولید
کاهش توان خرید خودروی نو، فشار تقاضا را به سمت بازار خودروهای دست دوم منتقل کرده است. این جابه‌جایی تقاضا می‌تواند در میان‌مدت قیمت خودروهای کارکرده را نیز افزایش دهد، چون عرضه محدود در برابر تقاضای بیش‌تر قرار می‌گیرد. کارشناسان بازار خودرو این روند را یکی از نشانه‌های فشار فزاینده هزینه زندگی بر خانوارها می‌دانند.
سال ۱۳۹۰ نقطه آغاز این مقایسه آماری است، دوره‌ای که اقتصاد ایران هنوز با نوسانات ارزی شدید بعدی روبه‌رو نشده بود. فاصله ۱۳ ساله تا سال ۱۴۰۳ با چند دوره جهش قیمت ارز و افزایش هزینه تولید خودرو همراه بوده که بخشی از این افت سرانه خرید را توضیح می‌دهد.
نظرات کاربران