چرا مواضع تندروانه بانک مرکزی ژاپن نتوانست ین را نجات دهد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از بی‌بی‌پیپس، بانک مرکزی ژاپن در آگوست ۲۰۲۶ یکی از تندروترین دوره‌های ارتباطی خود در سال‌های اخیر را تجربه کرد و بارها بر احتمال افزایش نرخ بهره تاکید کرد. با این حال، نرخ برابری دلار آمریکا به ین ژاپن (USD/JPY) در محدوده ۱۵۹ واحد باقی ماند و ین به‌عنوان ضعیف‌ترین ارز اصلی این ماه شناخته شد.

صورت‌جلسه نشست ژوئن بانک مرکزی ژاپن که در اوایل آگوست منتشر شد، نشان داد دو عضو هیئت سیاست‌گذاری خواستار افزایش سریع‌تر نرخ بهره بودند. بیشتر اعضا نیز هشدار دادند فشار تورمی ممکن است به قیمت مصرف‌کننده نیز سرایت کند؛ روندی که در صورت تحقق، قدرت خرید خانوارهای ژاپنی را بیشتر تحت فشار قرار می‌دهد.

در نشست ژوئیه، بانک مرکزی ژاپن با رای ۸ به ۱ نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشت. هاجیمه تاکاتا، یکی از اعضای هیئت سیاست‌گذاری، به این تصمیم رای مخالف داد و رسما پیشنهاد افزایش نرخ سیاستی به ۱٫۲۵ درصد را مطرح کرد. چشم‌انداز رسمی این بانک نیز هشدار داد نرخ تورم هسته به احتمال زیاد در نیمه دوم سال مالی ۲۰۲۶ به‌وضوح از ۲ درصد فراتر می‌رود؛ عاملی که رشد دستمزدها، افزایش قیمت نفت و ضعف ین آن را تشدید می‌کند.

گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده ژوئیه ژاپن که در ۲۱ آگوست ۲۰۲۶ (۳۰ مرداد ۱۴۰۵) منتشر شد، بر همین نگرانی افزود. شاخص تورم بدون احتساب مواد غذایی تازه و انرژی، معیاری که بانک مرکزی ژاپن برای سنجش فشار قیمتی زیربنایی از آن استفاده می‌کند، نسبت به سال گذشته ۱٫۹ درصد رشد کرد. این رقم باعث شد بسیاری از اقتصاددانان نشست سپتامبر را زمان محتمل برای افزایش بعدی نرخ بهره بدانند.

شکاف نرخ بهره، دلیل اصلی مقاومت ین

خلاصه نظرات نشست ژوئیه بانک مرکزی ژاپن که در ۲۷ آگوست ۲۰۲۶ (۵ شهریور ۱۴۰۵) منتشر شد، بار دیگر بر وجود فضا برای افزایش نرخ بهره و افزایش ریسک‌های صعودی تورم تاکید کرد. هیمینو، معاون این بانک، روز پنجشنبه گفت افزایش نرخ باید در زمان مناسب انجام شود و ضعف ین به تشدید تورم دامن می‌زند. بانک مرکزی ژاپن همچنین تامورا را که مواضعی تندروتر دارد، به‌جای رئیس‌کل این بانک، اوئدا، به نشست وایومینگ اعزام کرد.

با وجود این مجموعه سیگنال‌های تندروانه، نرخ برابری دلار به ین همچنان نزدیک به ۱۵۹ واحد قرار دارد. تحلیلگران دلیل اصلی این وضعیت را نه جهت سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن، بلکه شکاف نرخ بهره میان آمریکا و ژاپن می‌دانند. وقتی این شکاف گسترده باشد، سرمایه به سمت ارزی با بازدهی بالاتر حرکت می‌کند؛ روندی که همچنان به نفع دلار آمریکا در برابر ین تمام می‌شود.