وارد پارکینگ می‌شوید، موتور خودرو را خاموش می‌کنید و به سمت خانه راه می‌افتید. اما ناگهان صدایی می‌شنوید: «تیک، تیک، تیک» یا شاید صدای فن که زیر کاپوت می‌چرخد! گاهی هم صدای کلیک از پشت داشبورد یا حتی صدایی عجیب چند ساعت پس از پارک کردن به گوش می‌رسد. شاید گمان کنید که خودرویتان فراموش کرده خاموش شده است، اما در بیشتر مواقع جای هیچ نگرانی نیست.
امیرمسعود عابدین: خودروهای مدرن بلافاصله پس از فشردن دکمه استارت/استاپ به خواب کامل نمی‌روند. سیستم‌های خنک‌کننده، تجهیزات کنترلی آلایندگی، قطعات الکترونیکی و حتی سیستم تهویه مطبوع می‌توانند پس از توقف موتور به کار خود ادامه دهند. در ادامه به بررسی علت این صداها و زمان‌هایی که باید واقعا نگران شوید، می‌پردازیم.
براساس گزارش Motor۱ ، رایج‌ترین صدای پس از خاموش شدن موتور، ساده‌ترین توضیح را دارد. موتور و سیستم اگزوز خودرو در طول رانندگی فوق‌العاده داغ می‌شوند. منیفولد اگزوز، کاتالیزور، سپرهای حرارتی و لوله‌های اگزوز همگی با افزایش دما کمی منبسط می‌شوند. وقتی موتور را خاموش می‌کنید، این قطعات شروع به خنک شدن و انقباض می‌کنند. این جابه‌جایی باعث ایجاد همان صدای آشنای «تیک‌تیک» یا ضربه‌های ریز فلزی از زیر خودرو می‌شود. اگر این صداها به تدریج کم‌حجم‌تر شده و با خنک شدن خودرو از بین بروند، کاملا طبیعی است.
ادامه کار فن خنک‌کننده؛ مبارزه با گرمای باقی‌مانده
شنیدن صدای فن قوی پس از خاموش کردن موتور ممکن است نگران‌کننده به نظر برسد، اما این موضوع هم می‌تواند کاملا طبیعی باشد. برخلاف فن‌های مکانیکی قدیمی، فن‌های الکتریکی مدرن مستقل از روشن بودن موتور کار می‌کنند. اگر هنگام پارک کردن دما بالا باشد، خودرو فن را روشن نگه می‌دارد تا گرمای رادیاتور و محفظه موتور را خارج کند. برای مثال، خودروسازانی مثل مزدا و فورد در دفترچه راهنمای خود قید کرده‌اند که فن خنک‌کننده می‌تواند تا چند دقیقه پس از خاموش شدن سوئیچ روشن بماند. اما اگر فن هرگز خاموش نشود، ممکن است به دلیل خرابی رله یا سنسور دما باشد که باعث تخلیه باتری خواهد شد.
صدای عجیب پس از چند ساعت!
عجیب‌ترین صدا زمانی است که ماشین شما ساعت‌ها پس از پارک شدن شروع به صدا دادن می‌کند! سیستم کنترل تبخیر آلاینده‌ها (EVAP) جلوی خروج بخارات بنزین به هوا را می‌گیرد. برخی خودروها ساعت‌ها پس از خاموش شدن، تست فشار یا خلاء را به صورت خودکار روی این سیستم انجام می‌دهند که باعث فعال شدن پمپ‌ها و والوها می‌شود. تویوتا در دفترچه راهنمای محصولاتش رسما اعلام کرده که ممکن است حدود ۵ ساعت پس از خاموش شدن خودرو، صدایی از زیر آن شنیده شود که مربوط به تست بررسی نشتی بخار بنزین است و نشان‌دهنده هیچگونه نقصی نیست.
همه صداها از زیر کاپوت نمی‌آیند. سیستم‌های تهویه مطبوع مدرن از موتورهای الکتریکی کوچکی به نام اکچویتور (Actuator) برای جابه‌جایی دریچه‌های داخل داشبورد استفاده می‌کنند. برخی خودروها پس از خاموش شدن، این اکتواتورها را مجددا تنظیم یا کالیبره می‌کنند که صدای کلیک مانندی ایجاد می‌کند. صدای کوتاه طبیعی است، اما صدای تق‌تق متوالی و بلند نشان‌دهنده آسیب‌دیدگی چرخ‌دنده‌های داخلی اکتواتور است.
چرا کامپیوترهای مدرن دیر به خواب می‌روند؟
خودروهای امروزی ده‌ها ماژول کنترل الکترونیکی دارند. پس از پارک کردن، برخی از آن‌ها موقتا بیدار می‌مانند تا اطلاعات را ذخیره کنند، تست‌ها را اجرا نمایند، با سایر ماژول‌ها ارتباط برقرار کنند یا مقدمات خاموشی کامل را فراهم سازند. پس از طی این مراحل، خودرو به حالت خواب (Sleep State) می‌رود.
چه زمانی باید نگران شوید؟
خودِ صدا معمولا اهمیت کمتری نسبت به نشانه‌های همراه آن دارد. صدای تیک‌تیک فلزی یا کارکرد چنددقیقه‌ای فن طبیعی است، اما اگر صدا ناگهان بسیار بلندتر از قبل شود یا با هشدارهایی مثل داغ کردن موتور، مشاهده ضدیخ، بخار، بوی شدید بنزین، دود، بوی سوختگی یا خالی شدن مداوم باتری همراه باشد، باید حتما بررسی شود.
علت صداهای عجیب خودرو پس از خاموش کردن موتور چیست؟
شاسی‌بلند بزرگ اَوِتار در راه است
مقایسه نسل قدیم و جدید تویوتا FJ کروزر
نظرات کاربران