به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در هفته‌های اخیر و به‌ویژه تا روز ۱۰ سپتامبر (۱۹ شهریور)، قیمت برنج ایرانی و خارجی در بازار داخلی رشد قابل‌توجهی داشته است. این افزایش برای بسیاری از خریداران غیرمنتظره بوده و نگرانی درباره تداوم آن را افزایش داده است. برنج یکی از اقلام اصلی سبد غذایی خانوار ایرانی است؛ به همین دلیل هر تغییر قیمتی در این کالا مستقیماً روی هزینه زندگی اثر می‌گذارد.
به گفته فعالان بازار محصولات کشاورزی، این جهش قیمتی یک دلیل واحد ندارد. آن‌ها ترکیبی از عوامل تولید، تامین و توزیع را عامل اصلی می‌دانند. همین هم‌پوشانی عوامل باعث شده پیش‌بینی روند آینده قیمت برنج دشوارتر از قبل باشد.
زنجیره تامین زیر فشار
نخستین عامل مورد اشاره کارشناسان، اختلال در زنجیره تامین است. زنجیره تامین به مسیر حرکت کالا از تولید تا فروش در فروشگاه گفته می‌شود؛ هر گره‌ای در این مسیر، از حمل‌ونقل تا انبارداری، می‌تواند قیمت نهایی را تغییر دهد. وقتی بخشی از این زنجیره با تاخیر یا کمبود مواجه شود، فشار فروش کاهش می‌یابد و فروشندگان قیمت را بالاتر تعیین می‌کنند.
دومین عامل، افزایش هزینه‌های تولید است. هزینه تولید شامل نهاده‌های کشاورزی، سوخت، دستمزد و حمل کالا می‌شود. رشد هر یک از این اقلام به‌طور مستقیم روی قیمت تمام‌شده برنج اثر می‌گذارد و این افزایش معمولاً به مصرف‌کننده نهایی منتقل می‌شود.
توزیع؛ حلقه گمشده بازار
سومین عامل که کم‌تر دیده می‌شود، اختلال در توزیع است. حتی اگر تولید و تامین در وضعیت مناسبی باشد، ضعف در شبکه پخش می‌تواند کالا را در برخی مناطق کمیاب و گران کند. این وضعیت زمینه را برای نوسان قیمت در بازارهای محلی فراهم می‌کند و باعث می‌شود قیمت یک کالای واحد در نقاط مختلف تفاوت محسوسی داشته باشد.
برای خانوارها، معنای عملی این وضعیت روشن است؛ هزینه خرید برنج در سبد هزینه ماهانه سنگین‌تر شده است. کارشناسان بازار محصولات کشاورزی معتقدند تا زمانی که این ۳ عامل هم‌زمان برطرف نشود، احتمال تثبیت قیمت پایین خواهد بود. آن‌ها تاکید می‌کنند رصد قیمت در فروشگاه‌های مختلف و مقایسه نرخ‌ها می‌تواند به مدیریت بهتر هزینه خانوار کمک کند.
بازار برنج در ایران به‌طور سنتی وابسته به ترکیبی از تولید داخلی و واردات است. این وابستگی دوگانه باعث می‌شود قیمت این کالا هم به شرایط داخلی تولید حساس باشد و هم به تحولات بازارهای جهانی و نرخ ارز. تحلیلگران می‌گویند بدون شفافیت بیش‌تر در آمار تولید و واردات، ریشه‌یابی دقیق نوسانات قیمتی دشوار باقی می‌ماند.
نظرات کاربران