موقعیت جغرافیایی ایران بدون زیرساخت حمل‌ونقل، مزیت اقتصادی نمی‌شود؛ آزادراه‌های تازه سمنان به بهره‌برداری رسید

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، وزیر راه و شهرسازی روز جمعه ۲۰ شهریور ۱۴۰۵ (۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۰ شهریور ۱۴۰۵)) از بهره‌برداری چند طرح آزادراهی و راهداری جدید در استان سمنان خبر داد. او در جریان این بازدید گفت موقعیت جغرافیایی ایران تنها در صورت وجود زیرساخت‌های مجهز حمل‌ونقل به یک مزیت اقتصادی واقعی تبدیل می‌شود. این جمله، محور اصلی سخنان وزیر در سفر به سمنان بود.

به گفته وزیر راه و شهرسازی، موقعیت جغرافیایی به‌تنهایی ارزش اقتصادی ایجاد نمی‌کند؛ این زیرساخت است که مسیرهای ترانزیتی را به فرصت تجاری تبدیل می‌کند. به زبان ساده‌تر، قرار گرفتن ایران میان آسیا و اروپا تنها زمانی سودآور می‌شود که جاده، آزادراه و شبکه راه‌آهن کالا را با سرعت و هزینه پایین‌تر منتقل کنند. بدون این شبکه، مزیت جغرافیایی روی نقشه باقی می‌ماند و به درآمد یا اشتغال تبدیل نمی‌شود.

نقش سمنان در مسیر ترانزیتی کشور

استان سمنان در مسیر اصلی ارتباط تهران با خراسان و آسیای میانه قرار دارد و بخشی از کریدورهای شرق-غرب کشور از این استان می‌گذرد. توسعه آزادراه در چنین مسیری زمان سفر کامیون‌های باربری و خودروهای مسافری را کاهش می‌دهد. کاهش زمان سفر یعنی کاهش هزینه سوخت، دستمزد راننده و استهلاک ناوگان؛ بخشی از این صرفه‌جویی معمولاً در قیمت نهایی کالا اثر می‌گذارد.

راهداری، یعنی نگهداری و ایمن‌سازی جاده‌های موجود، اهمیتی هم‌تراز با ساخت آزادراه جدید دارد. جاده استاندارد و بدون نقص، شمار تصادفات و توقف‌های اجباری را کاهش می‌دهد. این موضوع برای بخش حمل‌ونقل بار و صادرات کالا از مسیر شرق کشور اهمیت مستقیم دارد.

زیرساخت و اقتصاد ترانزیت

کارشناسان حمل‌ونقل بین‌المللی معمولاً هزینه لجستیک را یکی از عوامل اصلی قیمت نهایی کالا در بازارهای صادراتی و داخلی می‌دانند. هرچه مسیر انتقال کالا کوتاه‌تر و ایمن‌تر باشد، هزینه واردات و صادرات کاهش می‌یابد. به همین دلیل، توسعه آزادراه‌ها را می‌توان بخشی از سیاست کاهش هزینه تجارت خارجی کشور در نظر گرفت، هرچند میزان اثر آن به حجم و کیفیت اجرای طرح‌ها بستگی دارد.

وزارت راه و شهرسازی در سال‌های اخیر توسعه شبکه آزادراهی را یکی از اولویت‌های خود اعلام کرده است. بهره‌برداری از طرح‌های سمنان در همین چارچوب قرار می‌گیرد. ارزیابی نهایی از میزان اثرگذاری این طرح‌ها بر حجم تجارت و رونق اقتصادی مناطق شرقی کشور، به گذر زمان و آمار حمل‌ونقل بار در ماه‌های آینده نیاز دارد.