به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در بازار خودروی ایران، بسیاری از خریدارانی که در طرح‌های پیش‌فروش ثبت‌نام می‌کنند، پیش از دریافت خودرو با کاهش ارزش دارایی خود مواجه می‌شوند. فاصله زمانی میان لحظه ثبت‌سفارش و تحویل نهایی، که گاه به چند ماه می‌رسد، به‌خودی‌خود یک ریسک مالی است. در این بازه، قیمت روز بازار می‌تواند از سطحی که خریدار برای آن برنامه‌ریزی کرده بود، پایین‌تر بیاید.
انگیزه اصلی خرید خودروی صفر از طریق پیش‌فروش، تفاوت میان قیمت کارخانه و قیمت روز بازار آزاد است. خریدار امیدوار است در فاصله تحویل، این اختلاف قیمت حفظ شود یا حتی بیشتر شود. اما اگر عرضه خودرو افزایش یابد یا تقاضا افت کند، همین اختلاف قیمت کوچک‌تر یا حتی منفی می‌شود. در چنین شرایطی، خودرویی که هنوز از کارخانه خارج نشده، در روز تحویل کم‌تر از مبلغ پرداختی ارزش‌گذاری می‌شود.
چرا فاصله سفارش تا تحویل، هزینه پنهان دارد؟
بخشی از این زیان به «هزینه فرصت» پول بازمی‌گردد. مبلغی که خریدار ماه‌ها پیش از تحویل پرداخت می‌کند، در این فاصله سود بانکی، بازده طلا یا ارز را از دست می‌دهد. اگر تورم عمومی از رشد قیمت خودرو در همان بازه پیشی بگیرد، ارزش واقعی پول قفل‌شده در سفارش کاهش می‌یابد. به بیان دیگر، حتی اگر قیمت اسمی خودرو ثابت بماند، خریدار به لحاظ قدرت خرید متضرر شده است.
چند عامل هم‌زمان می‌توانند این معادله را به ضرر خریدار تغییر دهند. افزایش تولید و عرضه از سوی خودروسازان، کمیابی مصنوعی خودرو را کاهش می‌دهد و فشار فروش در بازار دست دوم را بالا می‌برد. تصمیم‌های قیمت‌گذاری دولتی نیز می‌تواند سقف قیمت رسمی را پایین‌تر از انتظار بازار تعیین کند. نوسان نرخ ارز هم هزینه تأمین قطعات را تغییر می‌دهد و به‌طور غیرمستقیم روی قیمت روز خودرو اثر می‌گذارد.
نکته‌ای که پیش از ثبت‌سفارش باید دانست
برای خریدار عادی، این یعنی طرح پیش‌فروش، فرصت سرمایه‌گذاری بدون ریسک نیست. سود مورد انتظار میان قیمت کارخانه و قیمت روز تضمین‌شده نیست و می‌تواند در فاصله تحویل کاهش یابد. کارشناسان بازار خودرو این نکته را یادآوری می‌کنند که هزینه فرصت پول و احتمال تغییر قیمت، بخشی جدایی‌ناپذیر از محاسبه سود واقعی خریدار است.
طرح‌های پیش‌فروش خودرو در ایران سال‌هاست به رایج‌ترین مسیر خرید خودروی داخلی تبدیل شده است. زمان تحویل در این طرح‌ها از چند هفته تا بیش از ۱ سال متغیر است. همین بازه طولانی، فاصله میان تصمیم خرید و تحویل نهایی را به یکی از مهم‌ترین متغیرهای پنهان قیمت خودرو در ایران تبدیل کرده است.
نظرات کاربران