به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، قیمت گازوئیل در بازارهای جهانی به بالاترین سطح ماه‌های اخیر رسیده و فاصله آن با قیمت نفت خام بیشتر شده است. این شکاف قیمتی را در ادبیات بازار «کرک اسپرد» می‌نامند؛ یعنی تفاوت قیمت فرآورده نفتی با نفت خامی که وارد پالایشگاه می‌شود. بزرگ‌شدن این فاصله نشان می‌دهد تقاضا برای گازوئیل نسبت به ظرفیت پالایش موجود، پیشی گرفته است.
گازوئیل تنها سوخت خودرو نیست؛ کامیون‌ها، قطارهای باری، کشتی‌های تجاری و ماشین‌آلات کشاورزی نیز با همین فرآورده کار می‌کنند. خوب که چی؟ یعنی گران‌شدن گازوئیل معمولاً در پمپ بنزین احساس نمی‌شود، بلکه با تأخیر در قیمت میوه، لبنیات و کالاهای وارداتی بازتاب پیدا می‌کند؛ چرا که هزینه حمل بخشی از قیمت تمام‌شده هر کالاست.
چرا ظرفیت پالایشگاه‌ها کاهش یافته؟
از سال‌های همه‌گیری کرونا تاکنون، چند پالایشگاه بزرگ در اروپا و آمریکای شمالی به‌دلیل حاشیه سود پایین یا هزینه بالای تطبیق با استانداردهای زیست‌محیطی تعطیل یا به تولید سوخت‌های زیستی تبدیل شده‌اند. همزمان، فصل تعمیرات دوره‌ای برخی پالایشگاه‌ها با افزایش تقاضای پاییزی همپوشانی پیدا کرده است. نتیجه این همپوشانی، عرضه محدودتر گازوئیل در بازاری است که تقاضایش کاهش نیافته.
در کنار این عامل ساختاری، جابه‌جایی مسیرهای تأمین فرآورده‌های نفتی میان کشورها نیز هزینه حمل دریایی را بالا برده است. برخی واردکنندگان بزرگ به‌جای تأمین‌کنندگان سنتی، به مبادی دورتر روی آورده‌اند و این یعنی کشتی‌ها مسافت بیشتری طی می‌کنند. هر روز اضافه در مسیر دریایی، هزینه حمل هر بشکه گازوئیل را بالا می‌برد و همین رقم در نهایت به قیمت کالای نهایی اضافه می‌شود.
پیامد برای بازار پول و تصمیم‌های مالی
گرانی گازوئیل معمولاً از مسیر هزینه حمل‌ونقل وارد شاخص تورم عمومی کشورها می‌شود. داده‌های بازار نشان می‌دهد بانک‌های مرکزی بزرگ در تدوین سیاست نرخ بهره، به‌طور خاص روند قیمت انرژی و فرآورده‌های نفتی را رصد می‌کنند؛ چون تورم انرژی به‌سرعت به سایر کالاها سرایت می‌کند. برای کسی که در ایران دارایی خود را در قالب دلار، طلا یا سکه نگه می‌دارد، این یعنی رشد هزینه‌های جهانی می‌تواند به‌طور غیرمستقیم بر قیمت کالاهای وارداتی و در نتیجه بر تقاضای پوشش ریسک اثر بگذارد.
با این حال، تبدیل‌شدن این روند به یک شوک قیمتی گسترده هنوز قطعی نیست. فصل زمستان که تقاضای سوخت گرمایشی نیز به گازوئیل اضافه می‌شود، آزمون مهمی برای بازار خواهد بود. تصمیم احتمالی تولیدکنندگان بزرگ نفت برای افزایش عرضه، از دیگر متغیرهایی است که می‌تواند مسیر قیمت را در هفته‌های آینده تغییر دهد.
نظرات کاربران