افزایش شدید قیمت نفت خام، اختلال در مسیرهای کشتیرانی و رشد هزینه‌های بیمه‌ای، همگی فشار قابل‌توجهی بر زنجیره‌تامین تایر وارد کرده‌اند. با این حال، برخلاف انتظار عمومی، قیمت تایر برای مصرف‌کننده نهایی هنوز جهش بزرگی نداشته است؛ موضوعی که گزارش تازه Tire Review به آن پرداخته و نشان می‌دهد چرا تایر برخلاف بنزین، افزایش قیمت لحظه‌ای را تجربه نمی‌کند.
نخستین عامل، نفت خام است؛ ماده‌ای که نه‌تنها سوخت را تعیین می‌کند، بلکه پایه اصلی تولید لاستیک مصنوعی، کربن‌بلک و چسب‌های صنعتی محسوب می‌شود. طبق داده‌های ارائه‌شده، قیمت نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت در میانه آوریل از ۸۶ دلار عبور کرده است. این افزایش مستقیما هزینه تولید تایر را بالا می‌برد. محاسبات نشان می‌دهد هر ۱۰ دلار افزایش قیمت نفت، هزینه ساخت یک تایر سواری را بین ۸ تا ۱۲ درصد افزایش می‌دهد. این فشار برای تولیدکنندگانی که قراردادهای بلندمدت با خودروسازان دارند، بسیار سنگین است؛ زیرا امکان تغییر قیمت در کوتاه‌مدت وجود ندارد .
در کنار نفت، مواد پتروشیمی نیز با افزایش ۱۵ تا ۲۵ درصدی قیمت مواجه شده‌اند؛ موادی که پایه اصلی ترکیبات تایر هستند و درصورت تداوم اختلال، هزینه تولید را به‌طور قابل‌توجهی بالا می‌برند .
اما شاید مهم‌ترین عامل فشار، حمل‌ونقل دریایی باشد. تنش‌های ژئوپولیتیک در تنگه هرمز مسیرهای کشتیرانی را مختل کرده و بسیاری از کشتی‌ها مجبور شده‌اند مسیر طولانی‌تر دماغه امید نیک را انتخاب کنند . این تغییر مسیر زمان و هزینه حمل را افزایش می‌دهد و پیچیدگی بیشتری به زنجیره‌تامین اضافه می‌کند. بیمه‌های مرتبط با ریسک جنگ نیز بیش از دو برابر شده و اکنون به ۰.۵ درصد ارزش کشتی رسیده‌اند؛ رقمی که می‌تواند صدها هزار دلار هزینه اضافی برای یک سفر ایجاد کند. قیمت سوخت کشتی‌ها نیز حدود ۳۵ درصد افزایش یافته و شرکت‌های حمل‌ونقل این هزینه را مستقیما به تولیدکنندگان منتقل می‌کنند .
این شرایط برای تایرهایی که از آسیای جنوب‌شرقی وارد می‌شوند، چالش‌برانگیزتر است؛ زیرا مسیر طولانی‌تر، هزینه حمل و ریسک کمبود موجودی را افزایش می‌دهد. کمبود موجودی یا stockout یکی از خطرناک‌ترین وضعیت‌ها برای فروشندگان تایر است؛ زیرا به‌معنای عدم امکان فروش و از دست رفتن مشتری است .
با وجود این فشارها، چرا قیمت تایر برای مصرف‌کننده هنوز جهش نکرده است؟ پاسخ در زمان‌بندی نهفته است. تایر برخلاف بنزین، محصولی نیست که قیمت آن روزانه تغییر کند. بیشتر تایرهایی که امروز در بازار فروخته می‌شوند، پیش از افزایش قیمت نفت تولید شده‌اند و با هزینه‌های پایین‌تر وارد انبارها شده‌اند. بنابراین، تا زمانی که موجودی قدیمی در بازار وجود دارد، قیمت‌ها ثابت می‌ماند. علاوه‌بر این، قراردادهای بلندمدت میان تولیدکنندگان و شبکه‌های توزیع، سرعت انتقال افزایش هزینه‌ها به بازار را کاهش می‌دهد .
عامل سوم، رقابت شدید در بازار تایر است. تولیدکنندگان برای حفظ سهم بازار، معمولا افزایش قیمت را تا حد ممکن به تاخیر می‌اندازند؛ حتی اگر هزینه‌های پشت‌صحنه افزایش یافته باشد .
اما این وضعیت پایدار نخواهد بود. گزارش تاکید می‌کند که فاصله میان هزینه تولید و قیمت مصرف‌کننده درحال بسته شدن است و به‌زودی بازار شاهد تغییر خواهد بود. این تغییر می‌تواند به شکل افزایش قیمت تایر، کاهش مشوق‌های فروش یا حرکت تولیدکنندگان به سمت محصولات با حاشیه‌سود بالاتر باشد. برای فروشندگان تایر، این تغییرات معمولا با ورود موجودی جدید با قیمت بالاتر آغاز می‌شود و سپس به کمبود برخی سایزها یا خطوط تولید منجر می‌شود .
درمجموع، صنعت تایر در آستانه دوره‌ای قرار دارد که قیمت‌ها ناگزیر باید با واقعیت‌های جدید هزینه‌ای هماهنگ شوند. افزایش قیمت نفت، اختلال در حمل‌ونقل و رشد هزینه‌های مواداولیه، همگی نشان می‌دهند که بازار تایر به‌زودی وارد مرحله‌ای تازه خواهد شد؛ مرحله‌ای که در آن قیمت‌ها بیش از گذشته منعکس‌کننده فشارهای واقعی زنجیره‌تامین خواهند بود.
نظرات کاربران