به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مدیر کل اداره تامین مالی ارزی بانک مرکزی اعلام کرد بیش از ۵۰ میلیارد دلار ارز در اختیار مردم، شرکت‌ها و ایرانیان مقیم خارج از کشور است. این نخستین‌بار است که بانک مرکزی چنین برآوردی را به‌صورت رسمی منتشر می‌کند.
این رقم تصویر روشنی از حجم دارایی ارزی خارج از شبکه بانکی به دست می‌دهد. برای خانواده‌ای که هر ماه تصمیم می‌گیرد پس‌انداز خود را به دلار، طلا یا ریال تبدیل کند، این عدد یعنی منبعی بزرگ از عرضه بالقوه در بازار وجود دارد که هنوز وارد چرخه رسمی اقتصاد نشده است.
چرا این حجم ارز از بانک‌ها دور مانده؟
بخش قابل‌توجهی از این دلارها به شکل اسکناس یا حساب‌های خارج از کشور نگهداری می‌شود، نه سپرده بانکی داخل ایران. کارشناسان این رفتار را نتیجه نگرانی از افت ارزش ریال و بازدهی پایین سپرده‌های ارزی بانکی می‌دانند. وقتی سود سپرده ارزی از رشد قیمت دلار در بازار آزاد عقب می‌ماند، انگیزه‌ای برای سپرده‌گذاری باقی نمی‌ماند.
بخش دیگری از این رقم متعلق به ایرانیان مقیم خارج از کشور است که دارایی خود را به شکل ارز نگه می‌دارند، بدون آنکه لزوماً وارد بازار داخلی ایران شود. این تفکیک اهمیت دارد؛ چون همه این ۵۰ میلیارد دلار به‌صورت آنی قابل عرضه در بازار داخلی نیست.
اثر بر بازار ارز و تصمیم خانوارها
وجود این حجم نقدینگی ارزی در دست بخش خصوصی، بازار ارز را نسبت به تغییر انتظارات تورمی حساس‌تر می‌کند. اگر بخشی از این دارایی به بازار عرضه شود، فشار تقاضا در صرافی‌ها کاهش می‌یابد. در مقابل، هر نشانه‌ای از افزایش ریسک یا نوسان نرخ ارز می‌تواند دارندگان این دلارها را به نگهداری بیشتر و کاهش عرضه ترغیب کند.
بانک مرکزی با انتشار این برآورد، عملاً اندازه بازار موازی و غیررسمی ارز را به رسمیت شناخته است. سیاست‌گذار پولی از دیرباز به‌دنبال راهی برای هدایت بخشی از این دارایی‌ها به سمت شبکه بانکی رسمی بوده، هرچند نتیجه نهایی چنین برآوردهایی برای اقتصاد خانوار همچنان به رفتار بازار و تصمیم دارندگان ارز بستگی دارد.
نظرات کاربران