به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، گزارش تازه آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد ذخایر جهانی نفت، شامل نفت روی آب و ذخایر خشکی، به کمتر از ۸.۲ میلیارد بشکه رسیده است. این رقم نزدیک به سطحی است که در آستانه جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۷۳ (میلادی) ثبت شده بود؛ زمانی که یک تنش کوچک، قیمت نفت را در ماه‌های بعد چند برابر کرد. کاهش ذخایر یعنی بازار جهانی نفت حاشیه امنیت کم‌تری در برابر بحران‌های احتمالی دارد و کوچک‌ترین اختلال در عرضه می‌تواند قیمت بنزین، گازوئیل و هزینه زندگی را در ایران و جهان بالا ببرد.
طبق تعریف آژانس، ذخایر روی آب به محموله‌های نفتی گفته می‌شود که هنوز در نفتکش‌ها روی دریا در انتظار تخلیه هستند. ذخایر خشکی نیز به مخازن ذخیره‌سازی در پالایشگاه‌ها و پایانه‌های صادراتی اشاره دارد. جمع این دو رقم، معیار اصلی برای سنجش توان بازار در جذب شوک‌های ناگهانی عرضه است. هرچه این عدد پایین‌تر باشد، فاصله بازار تا یک بحران قیمتی کوتاه‌تر می‌شود.
مقایسه با سال ۱۹۷۳ به همین دلیل اهمیت دارد. در آن سال، توقف موقت صادرات نفت از سوی چند کشور عربی، قیمت هر بشکه را در کمتر از ۶ ماه نزدیک به ۴ برابر کرد. اقتصاددانان انرژی آن دوره را نمونه کلاسیک تأثیر افت ذخایر بر نوسان قیمت می‌دانند. کارشناسان آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش تازه خود هشدار داده‌اند سطح کنونی ذخایر، بازار را در برابر رویدادهای غیرمنتظره آسیب‌پذیر کرده است.
چرا حالا؟
داده‌های آژانس نشان می‌دهد رشد تقاضای جهانی نفت در سال جاری میلادی از رشد عرضه پیشی گرفته است. محدودیت تولید برخی کشورهای عضو اوپک‌پلاس و کاهش سرمایه‌گذاری در پروژه‌های جدید استخراج، از عوامل اصلی این روند است. هم‌زمان، تنش در مسیرهای دریایی مهم مانند دریای سرخ، به دلیل حملات حوثی‌های یمن به کشتی‌های تجاری، ریسک و هزینه حمل‌ونقل نفت را افزایش داده است. مجموع این عوامل، ذخایر احتیاطی بازار را تحلیل برده است.
برای مخاطب عادی، این عدد فنی معنای مشخصی دارد: کاهش ذخایر جهانی، ریسک جهش ناگهانی قیمت بنزین و گازوئیل را بالا می‌برد. ایران به دلیل وابستگی قیمت داخلی حامل‌های انرژی و پیوند غیرمستقیم نرخ دلار با تحولات بازار جهانی انرژی، از این نوسانات دور نمی‌ماند. تحلیلگران بازار ارز، نوسان قیمت نفت را یکی از متغیرهای مؤثر بر انتظارات تورمی و قیمت دلار در ماه‌های آینده ارزیابی می‌کنند.
پیشینه یک الگوی تکراری
بازار نفت در پنج دهه گذشته، چند بار مشابه این شرایط را تجربه کرده است. در هر مورد، افت ذخایر به زیر آستانه‌های ایمن، پیش‌درآمد نوسان‌های شدید قیمتی بوده است. کارشناسان تأکید می‌کنند این الگو به‌تنهایی تضمین‌کننده وقوع بحران نیست، اما نشان می‌دهد بازار آمادگی کافی برای واکنش به رویدادهای غیرمنتظره ندارد. مسیر قیمت نفت در ماه‌های پیش رو، به تعادل میان تصمیم تولیدکنندگان بزرگ و تحولات منطقه‌ای وابسته خواهد بود.
نظرات کاربران