عربستان صادرات نفت به اروپا را از مهر به صفر رساند

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از پایگاه خبری اویل‌پرایس، شرکت آرامکو سعودی سهمیه نفت خام مشتریان بلندمدت اروپایی خود را برای ماه اکتبر (مهر) به صفر رسانده است. این تصمیم درست زمانی گرفته شده که ریاض در حال انتقال حدود ۶۰ میلیون بشکه نفت از مسیر خلیج فارس است تا خسارت وارد شده به خط لوله شرق-غرب را جبران کند.

بر اساس گزارش خبرگزاری بلومبرگ که روز جمعه منتشر شد، دست‌کم دو پالایشگاه اروپایی از صفر شدن سهمیه اکتبر خود مطلع شده‌اند. افراد آگاه از این تصمیم می‌گویند این محدودیت شامل تمام خریداران بلندمدت اروپایی نفت سعودی می‌شود، نه فقط دو پالایشگاه یادشده.

چرا مسیر همیشگی اروپا بسته شد

خط لوله شرق-غرب عربستان پیش از این روزانه ۴ تا ۵ میلیون بشکه نفت را از سواحل خلیج فارس به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کرد و به این ترتیب کشتی‌ها را از عبور پرهزینه از تنگه هرمز بی‌نیاز می‌ساخت. از ینبع، بخشی از این نفت از طریق خط لوله سومد مصر به بندر سیدی‌کریر در دریای مدیترانه می‌رسید و مستقیم در دسترس پالایشگاه‌های اروپایی قرار می‌گرفت. آسیب واردشده به این خط لوله، مسیر همیشگی صادرات سعودی به اروپا را عملا مسدود کرد.

نفت جایگزین راهی آسیا شد نه اروپا

آرامکو برای جبران این توقف، حدود ۶۰ میلیون بشکه نفت را از پایانه صادراتی رأس‌تنوره در خلیج فارس برای بارگیری در شهریور و مهر به فروش رسانده است. این محموله‌ها باید از تنگه هرمز عبور کنند و در نزدیکی بندر صحار عمان میان کشتی‌ها جابه‌جا شوند. این برنامه حدود ۱ تا ۱٫۵ میلیون بشکه در روز به صادرات خلیج‌فارسی سعودی اضافه می‌کند، اما خریداران اصلی آن چین، کره جنوبی، هند و ژاپن هستند، نه اروپا.

بازار نفت به این جابه‌جایی واکنش نشان داد. قیمت نفت برنت روز جمعه حدود ۱۰۴٫۳۰ دلار در هر بشکه معامله شد و وست‌تگزاس اینترمدیت در محدوده ۱۰۲ دلار قرار گرفت؛ هر دو رقم پایین‌تر از جهشی بود که برنت اوایل همین هفته با عبور از ۱۰۸ دلار تجربه کرده بود. با این حال، نفت خام دیتد برنت که معیار قیمت‌گذاری محموله‌های فیزیکی اروپاست، همین هفته از مرز ۱۳۰ دلار در هر بشکه گذشت؛ نشانه‌ای از فشار مضاعفی که بازار اروپا برای تامین نفت خام تحمل می‌کند. علت این فاصله روشن است: بشکه‌های سعودی که راهی غرب شوند نیز باید یا از تنگه هرمز و دریای سرخ عبور کنند، مسیرهایی که کشتیرانی در آن‌ها با ریسک همراه بوده، یا نزدیک به ۵ هفته دور قاره آفریقا بچرخند.

شرکت لهستانی اورلن که پیش‌تر با تاخیر یا لغو بخشی از محموله‌های شهریورماه سعودی خود مواجه شده بود، از هم‌اکنون به خرید نفت خام دریای شمال روی آورده و در پی تامین محموله از آمریکا و قزاقستان است. وزیر انرژی آمریکا نیز روز سه‌شنبه اعلام کرد جریان نفت در خط لوله شرق-غرب ظرف چند روز از سر گرفته می‌شود. آرامکو نیز هدف‌گذاری کرده ظرف چند روز حدود نیمی از ظرفیت این خط لوله را بازیابی کند، هرچند بازگشت کامل به ظرفیت پیشین دست‌کم ۶ هفته دیگر زمان می‌برد.

در مجموع، بخشی از نفتی که به دلیل آسیب خط لوله در معرض توقف کامل قرار گرفته بود، از مسیر خلیج فارس راه تازه‌ای پیدا کرده است؛ اما برندگان اصلی این جابه‌جایی بازارهای آسیایی هستند. پالایشگاه‌های اروپایی برای مهرماه با سهمیه‌ای معادل صفر از سوی بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان روبه‌رو شده‌اند.