به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی روز ۱۹ سپتامبر (۲۸ شهریور) در اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرد در ۶ ماه نخست سال ۱۴۰۵، معادل ۲۷۳ هزار میلیارد تومان تسهیلات تکلیفی به متقاضیان پرداخت شده است. تسهیلات تکلیفی به وام‌هایی گفته می‌شود که دولت بانک‌ها را موظف به پرداخت آن می‌کند، بدون آنکه لزوماً با توان مالی بانک‌ها هم‌خوانی داشته باشد. بخش قابل‌توجهی از این رقم، به گفته بانک مرکزی، صرف تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج شده که یکی از پرتقاضاترین وام‌های خانوار در کشور است.
این اطلاعیه در پاسخ به گزارش‌های چند رسانه صادر شد که آمار اعلامی بانک‌ها درباره تسهیلات تکلیفی را غیرواقعی و بیش از رقم واقعی دانسته بودند. بانک مرکزی این ادعا را رد کرد و گفت آمار منتشرشده بر پایه گزارش‌های دقیق شبکه بانکی کشور تهیه شده است. اهمیت این اختلاف‌نظر برای خانوارها در این است که تسهیلات تکلیفی، به‌ویژه وام ازدواج، یکی از معدود راه‌های دسترسی به نقدینگی ارزان‌قیمت برای اقشار کم‌درآمد است و هرگونه ابهام در آمار آن، بر برنامه‌ریزی مالی متقاضیان اثر می‌گذارد.
چرا این آمار برای خانوارها مهم است
تسهیلات تکلیفی برخلاف وام‌های عادی بانکی، با نرخ سود پایین‌تر و اغلب زیر نرخ تورم پرداخت می‌شود. همین ویژگی فشار مالی بر بانک‌ها ایجاد می‌کند، چون منابعی که باید صرف تسهیلات آزاد و سودآور شود، به این وام‌ها اختصاص می‌یابد. کارشناسان بانکی معتقدند حجم بالای تسهیلات تکلیفی می‌تواند توان تسهیلات‌دهی بانک‌ها به بخش تولید را کاهش دهد، هرچند برای خانوارهای متقاضی وام ازدواج، همین منابع یکی از معدود گزینه‌های در دسترس محسوب می‌شود.
بانک مرکزی در اطلاعیه خود تأکید کرد آمار تسهیلات تکلیفی به‌صورت شفاف و در چارچوب گزارش‌های نظارتی از بانک‌ها جمع‌آوری می‌شود. این نهاد افزود انتشار آمار نادرست می‌تواند اعتماد عمومی به گزارش‌های رسمی را کاهش دهد و به همین دلیل واکنش سریع به این ادعا را ضروری دانست.
نگرانی بانک‌ها از فشار منابع
تسهیلات تکلیفی از دیرباز موضوع چالش‌برانگیزی میان بانک‌ها و دولت بوده است. بانک‌ها معتقدند پرداخت اجباری این وام‌ها، بدون تأمین منابع کافی از سوی دولت، منابع آن‌ها را برای تسهیلات سودآور محدود می‌کند. در مقابل، دولت این تسهیلات را ابزاری برای حمایت از اقشار کم‌درآمد و تشویق ازدواج جوانان می‌داند. همین کشمکش میان تأمین مالی خانوار و سلامت ترازنامه بانک‌ها، هر سال بار دیگر آمار تسهیلات تکلیفی را به موضوع بحث تبدیل می‌کند.
بانک مرکزی در ادامه اطلاعیه خود اعلام کرد جزئیات کامل آمار تسهیلات تکلیفی به تفکیک نوع وام و استان، در گزارش‌های دوره‌ای بعدی منتشر خواهد شد. این نهاد از رسانه‌ها خواست پیش از انتشار گزارش‌های انتقادی، آمار خود را با منابع رسمی بانک مرکزی تطبیق دهند.
نظرات کاربران