خروج عربستان از پروژه پولی چین، ام‌بریج را بی‌معمار غربی کرد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از فارکس‌کرانچ، بانک مرکزی عربستان سعودی (سما) از عضویت در ام‌بریج، سامانه پرداخت فرامرزی مبتنی بر ارز دیجیتال بانک‌های مرکزی به رهبری چین، خارج شد. این خروج روز ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۹ شهریور ۱۴۰۵) گزارش شد.

این عقب‌نشینی پس از کناره‌گیری بانک تسویه‌های بین‌المللی (BIS) از این پروژه در اکتبر ۲۰۲۴ رخ داده است. با کنار رفتن دو نهاد مهم، پرسش‌ها درباره آینده سامانه‌ای که قرار بود جایگزینی برای شبکه سوئیفت در تسویه پرداخت‌های بین‌المللی باشد، جدی‌تر شده است.

ام‌بریج در سال ۲۰۲۱ با ابتکار بانک تسویه‌های بین‌المللی راه‌اندازی شد. هدف این طرح، رفع کندی و پیچیدگی پرداخت‌های فرامرزی از طریق تسویه عمده‌فروشی با ارز دیجیتال بانک‌های مرکزی روی زیرساخت مشترک دفتر کل توزیع‌شده بود؛ فناوری‌ای که به‌طور نظری می‌تواند زمان تسویه را از چند روز به چند ثانیه کاهش دهد. بانک تسویه‌های بین‌المللی خروج خود را نتیجه طبیعی بلوغ پروژه توصیف کرد و گفت اعضای باقی‌مانده توان اداره مستقل آن را دارند.

مسیر عربستان در ام‌بریج

سما در سال ۲۰۲۳ به‌عنوان عضو ناظر به این پروژه پیوست و در ژوئن ۲۰۲۴ به عضویت کامل ارتقا یافت. این بانک مرکزی در ۱۳ می ۲۰۲۵ (۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۴) آزمایش نسخه اولیه محصول را با موفقیت به پایان رساند، اما تصمیم گرفت مشارکت را ادامه ندهد. سما مشارکت خود را از ابتدا اکتشافی توصیف کرده، نه عملیاتی؛ به این معنا که هدف، آزمودن فناوری بوده نه پیوستن دائمی به شبکه.

ادامه پروژه بدون حامیان غربی

چهار عضو باقی‌مانده، یعنی بانک‌های مرکزی چین، هنگ‌کنگ، تایلند و امارات متحده عربی، توسعه ام‌بریج را زیر نظر یک نهاد تازه‌تأسیس مستقر در هنگ‌کنگ پیش می‌برند و قصد دارند آن را به مرحله بهره‌برداری تجاری برسانند. نام و ساختار اداره این نهاد تازه هنوز اعلام نشده است. طبق گزارش‌ها، این سامانه تا اواخر سال ۲۰۲۵ حدود ۵۵٫۵ میلیارد دلار تراکنش را پردازش کرده که رقم قابل توجهی برای پروژه‌ای است که هنوز مرحله آزمایشی را کامل پشت سر نگذاشته است.

دلیل مشخصی از سوی سما برای این خروج اعلام نشده و فاصله بیش از ۱ سال میان پایان آزمایش و انتشار عمومی خبر نیز بدون توضیح مانده است. تحلیل‌ها، نه اظهارنظر رسمی سما، این احتمال را مطرح می‌کنند که ریاض تمایلی به همراهی با سامانه‌ای نداشته که مسیر سوئیفت و تسویه دلاری را دور می‌زند و کانال‌هایی بیرون از زیرساخت مورد استفاده دولت‌های غربی برای اعمال تحریم ایجاد می‌کند. عربستان سعودی هم‌زمان عضو بریکس است و هم پیوندهای عمیق دفاعی و انرژی با ایالات متحده دارد.

با خروج بانک تسویه‌های بین‌المللی و اکنون عربستان سعودی، ام‌بریج با پرسش‌های بیشتری درباره حاکمیت پروژه و همسویی با استانداردهای بین‌المللی، به‌ویژه در حوزه تحریم‌ها، روبه‌رو شده است؛ چرا که این سامانه از پروژه‌ای با پشتیبانی بانک تسویه‌های بین‌المللی به سامانه‌ای مستقل با مدیریت هنگ‌کنگ تبدیل می‌شود.