بسیاری از رانندگان با دیدن تغییر رنگ روغن موتور خودرو بلافاصله اقدام به تعویض آن می‌کنند، درحالی‌که تیره شدن روغن لزوماً به معنای از بین رفتن خاصیت روان‌کاری نیست.
تعداد زیادی از رانندگان زمان تعویض روغن موتور خودرو را صرفاً از روی رنگ تیره آن قضاوت می‌کنند، درحالی‌که سیاه شدن روغن هرگز نشانه خراب شدن یا از کار افتادن آن نیست. روغن موتور مدام با دوده، حرارت و آلودگی‌های حاصل از احتراق در تماس است و تیره شدن آن یک اتفاق کاملاً طبیعی است که نشان می‌دهد کارش را در جمع‌آوری رسوبات درست انجام می‌دهد.
بنابراین نباید صرفاً با دیدن تغییر رنگ یا سنجش حسی غلظت و ویسکوزیته، درباره کیفیت واقعی روغن تصمیم گرفت و آن را بی‌دلیل عوض کرد. در ادامه این مطلب از اخبار خودرو گجت نیوز به بررسی نشانه‌هایی می‌پردازیم که ثابت می‌کند روغن موتور خودرو هنوز سالم است و نباید آن را تعویض کرد.
شیوه اصولی سنجش کیفیت روغن موتور خودرو
برای بررسی اصولی و دقیق وضعیت روغن موتور، در گام نخست باید خودرو را در محلی کاملاً صاف و هموار متوقف کرد و پس از خاموش کردن پیشرانه، دقایقی به آن فرصت داد تا تمام روغن موجود در بخش‌های بالایی به کارتل بازگردد. پس از طی این مدت، میله یا گیج روغن را بیرون کشیده و ابتدا آن را با یک دستمال تمیز و بدون پرز پاک می‌کنیم تا هیچ اثری از روغن قبلی روی آن باقی نماند.
سپس میله اندازه‌گیری را مجدداً تا انتها درون محفظه خود جا می‌زنیم و دوباره با دقت بیرون می‌آوریم تا سطح دقیق روغن را بسنجیم. در شرایط استاندارد، خط روغن باید دقیقاً در بازه میان علامت حداقل و حداکثر قرار گرفته باشد و کم یا زیاد بودن بیش از حد آن می‌تواند به موتور آسیب وارد کند.
رنگ ظاهری روغن در وسایل نقلیه مختلف بسته به نوع روغن مصرفی، ویژگی‌های موتور و مدت‌زمانی که از کارکرد آن می‌گذرد تفاوت پیدا می‌کند و از این رو تیره شدن رنگ روغن به‌هیچ‌وجه دلیلی قطعی بر خرابی یا از بین رفتن خاصیت روان‌کاری آن به شمار نمی‌رود. آنچه در بررسی ظاهری از اهمیت بسیار بالاتری برخوردار است، مشاهده علائم هشداردهنده و کاملاً غیرطبیعی نظیر تشکیل لجن غلیظ، وجود براده‌ها و ذرات ریز فلزی یا پیدایش حالتی شیری‌رنگ و کف‌آلود در ساختار روغن است.
مشاهده پلیسه‌ها و ذرات فلزی نشان‌دهنده سایش شدید و غیرعادی قطعات متحرک درون موتور است و ظاهر شیری‌رنگ نیز خبر از نفوذ مایع خنک‌کننده رادیاتور به مجاری روغن می‌دهد که در هر دوی این موارد خطرناک، موضوع فراتر از یک تعویض روغن ساده بوده و باید به تعمیرگاه مراجعه کرد.
بسیاری از رانندگان با لمس کردن و سنجش میزان چسبندگی و غلظت روغن روی گیج و مقایسه حسی آن با روغن نو، درباره فاسد شدن یا سلامت آن قضاوت می‌کنند، اما تغییر در غلظت و ویسکوزیته به‌تنهایی هرگز معیار علمی و دقیقی برای تخمین عمر باقی‌مانده روغن به شمار نمی‌رود.
عواملی نظیر نحوه رانندگی و شرایط کارکرد خودرو، دمای موتور هنگام فعالیت، فرایند اکسیداسیون، میزان آلودگی‌های محیطی و همچنین تمام شدن مواد افزودنی محافظ در ساختار روغن، همگی روی خواص فنی آن اثر می‌گذارند. برای درک دقیق و بی‌نقص کیفیت مایع روان‌کار، تنها راهکار مطمئن انجام آزمایش‌های تخصصی روغن است که می‌تواند میزان دقیق حضور فلزات فرسایشی، حجم آلودگی‌ها و سایر شاخص‌های فنی مربوط به تخریب ساختار روغن را اندازه‌گیری و آشکار کند.
حتی در شرایطی که روغن از نظر ظاهری کاملاً سالم و شفاف به نظر برسد، رانندگان هرگز نباید بازه زمانی و کارکرد توصیه‌شده از سوی کمپانی سازنده خودرو را نادیده بگیرند؛ چراکه نوع فرمولاسیون روغن، مشخصات فنی موتور، شرایط اقلیمی و سبک رانندگی مستقیماً در تعیین این فواصل زمانی نقش دارند.
در مجموع، قضاوت درباره سالم بودن یا خرابی روغن موتور با یک نگاه ساده و چشمی امکان‌پذیر نیست و درست‌ترین روش این است که بررسی مداوم سطح و ویژگی‌های ظاهری روغن، همگام با در نظر گرفتن مسافت پیموده‌شده و مدت‌زمان سپری‌شده از آخرین سرویس دوره‌ای پیش برود.
در صورتی هم که علائم حادی مانند آلودگی شدید، تشکیل لجن، بافت کف‌آلود و شیری یا براده‌های فلزی مشاهده شود، خودرو باید پیش از رانندگی مجدد، توسط تعمیرکار متخصص عیب‌یابی شود تا ریشه اصلی مشکل مشخص گردد.
نظرات کاربران