به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، فاصله قیمت خودرو در کارخانه با قیمت آن در بازار آزاد از مرز ۸۰۰ همت (معادل ۸۰۰ هزار میلیارد تومان) عبور کرده است. این رقم را نایب‌رئیس انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان خودرو کشور با استناد به آخرین صورت‌های مالی خودروسازان بزرگ کشور اعلام کرده است.
این شکاف، فاصله میان قیمتی است که خودروساز در کارخانه دریافت می‌کند و قیمتی که همان خودرو در بازار آزاد به فروش می‌رسد. برای خریدار عادی، همین فاصله یعنی پرداخت مبلغی چند برابر قیمت رسمی یا تحمل صف انتظار طولانی برای خرید مستقیم از کارخانه.
به گفته این مقام صنفی، «ارقامی که ارائه می‌شود بر مبنای صورت‌های مالی منتهی به اسفند ۱۴۰۴ است و گزارشی که در مردادماه امسال تهیه شده، آخرین وضعیت مالی دو خودروساز بزرگ را بررسی کرده است.» به بیان دیگر، مبنای محاسبه، عملکرد مالی رسمی و حسابرسی‌شده خودروسازان است، نه برآورد لحظه‌ای بازار.
واحد «همت» در ادبیات اقتصادی ایران معادل هزار میلیارد تومان است. عبور شکاف قیمتی از ۸۰۰ همت یعنی ارزش خودروهایی که در ۱ سال از خطوط تولید خارج شده‌اند، در بازار آزاد نزدیک به ۸۰۰ هزار میلیارد تومان بیش از قیمت کارخانه معامله شده‌اند.
ریشه فاصله قیمتی کجاست؟
قیمت کارخانه‌ای خودرو در ایران سال‌هاست پایین‌تر از سطح تعادلی عرضه و تقاضا تعیین می‌شود. نتیجه این سیاست، تشکیل رانتی است که نصیب واسطه‌ها و بازار غیررسمی می‌شود، نه خود خودروساز. در همین حال، ثبت این فاصله در صورت‌های مالی به شکل زیان انباشته یا حاشیه سود ناچیز برای خودروسازان بزرگ ظاهر می‌شود، حتی در شرایطی که تمام تیراژ تولید به فروش می‌رسد.
این شکاف چه اثری روی بازار دارد؟
رشد این فاصله، انگیزه دلالی و پیش‌خرید برای فروش مجدد را در بازار خودرو تقویت می‌کند. هرچه شکاف بیشتر شود، تمایل خریداران به خرید خودرو نه برای استفاده بلکه برای فروش با سود بالاتر افزایش می‌یابد؛ روندی که فشار تقاضای کاذب را روی قیمت‌های بازار آزاد بیشتر می‌کند.
کارشناسان صنعت خودرو معتقدند تا زمانی که قیمت کارخانه‌ای با واقعیت‌های بازار همسو نشود، این شکاف تمایلی به کوچک‌شدن نخواهد داشت. رصد مستمر این فاصله توسط تشکل‌های صنفی، تلاشی برای نشان‌دادن ابعاد واقعی این معضل به سیاست‌گذاران و افکار عمومی است.
نظرات کاربران