به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، با آغاز مهرماه، پرسش همیشگی فعالان بازار سرمایه دوباره مطرح شده است: آیا پاییز برای بورس فصل رشد است یا افت؟ گزارشی تازه در رسانه‌های اقتصادی، عملکرد شاخص کل بورس تهران را در پاییز ۱۸ سال گذشته مرور کرده است. نتیجه این مرور یک پیام روشن دارد: بازدهی شاخص در این فصل از سالی به سال دیگر تغییر کرده است.
اهمیت این موضوع در زمان آن است. بسیاری از سهامداران خرد در آغاز فصل جدید، تصمیم‌های خود را بر پایه «عادت‌های تاریخی» بازار می‌گیرند. داده‌های ۱۸ ساله نشان می‌دهد که تکیه بر یک الگوی فصلی، بدون توجه به شرایط اقتصادی همان سال، می‌تواند تصویری ناقص از ریسک بدهد.
فصلی‌بودن بازار یعنی چه؟
در ادبیات مالی به تکرار رفتار قیمت در ۱ ماه یا فصل مشخص، «اثر فصلی» می‌گویند. به زبان ساده، یعنی بازار در برخی بازه‌های زمانی بیش‌تر تمایل به رشد یا افت داشته باشد. اما این اثر یک قاعده قطعی نیست؛ فقط نشان می‌دهد در گذشته چه اتفاقی افتاده است.
در بورس تهران، چند عامل تقویمی بر رفتار پاییز اثر می‌گذارد. شرکت‌ها در این ماه‌ها گزارش‌های مالی شش‌ماهه خود را منتشر می‌کنند. این گزارش‌ها تصویری از سودآوری نیمه نخست سال می‌دهد و معمولاً انتظارات سرمایه‌گذاران را درباره سهم‌ها جابه‌جا می‌کند. هم‌زمان، آغاز نیمه دوم سال با برنامه‌ریزی بودجه سال بعد و بحث درباره نرخ خوراک، نرخ ارز و قیمت‌گذاری دستوری همراه است.
کشمکش عوامل بنیادی و متغیرهای کلان
آنچه در عمل جهت شاخص را تعیین می‌کند، کشمکش میان دو گروه عامل است. در یک سو، سودآوری شرکت‌ها و ارزندگی سهم‌ها قرار دارد. در سوی دیگر، متغیرهای کلان مانند نرخ سود بانکی، روند دلار و فضای سیاست خارجی قرار می‌گیرد. هر سال که وزن یکی از این دو سنگین‌تر بوده، پاییز بورس نیز رنگ متفاوتی گرفته است.
نرخ سود بانکی نمونه روشنی از این کشمکش است. وقتی سود سپرده یا اوراق بدهی بالا می‌رود، بخشی از نقدینگی به سمت این بازارهای کم‌ریسک‌تر حرکت می‌کند و فشار فروش در سهام افزایش می‌یابد. برعکس، کاهش جذابیت این رقیبان معمولاً پول را به سمت بورس می‌برد. به همین دلیل، یک مهرماه ممکن است با رشد مستمر و مهرماه دیگر با اصلاح عمیق همراه باشد.
داده‌های تاریخی چه کمکی می‌کنند؟
مرور ۱۸ سال گذشته برای سهامدار یک کاربرد مشخص دارد: شناخت دامنه نوسان. این داده‌ها نشان می‌دهد که شاخص در یک فصل تا چه اندازه می‌تواند بالا یا پایین برود. این شناخت به سرمایه‌گذار کمک می‌کند میزان ریسکی را که می‌پذیرد، واقع‌بینانه‌تر بسنجد.
در مقابل، تحلیلگران بازار سرمایه یادآوری می‌کنند که عملکرد گذشته تضمینی برای آینده نیست. تعداد ۱۸ پاییز از نظر آماری نمونه کوچکی است و هر کدام در شرایط اقتصادی متفاوتی رقم خورده است. از این رو، محتمل‌ترین مسیر شاخص در پاییز ۱۴۰۵ بیش از تقویم، به گزارش‌های شش‌ماهه شرکت‌ها، سیاست‌های پولی و روند بازار ارز وابسته خواهد بود.
نظرات کاربران