به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، معاون اول رئیس‌جمهور از مردم خواست در زمستان پیش رو مصرف انرژی را کاهش دهند. محمدرضا عارف گفت دولت برای عبور از فصل سرما به همراهی خانوارها نیاز دارد. او هم‌زمان هشدار داد اگر راه دیگری باقی نماند، هزینه انرژی خانوارهای دهک‌های بالای درآمدی با قیمت تمام‌شده محاسبه می‌شود.
این سخن از آن رو اهمیت دارد که نخستین نشانه روشن دولت درباره سیاست قیمتی انرژی در زمستان ۱۴۰۵ است. قیمت تمام‌شده یعنی هزینه واقعی تولید و رساندن گاز و برق به خانه‌ها، بدون یارانه‌ای که امروز در قبض‌ها لحاظ می‌شود. به بیان ساده، اجرای این سیاست برای بخشی از خانوارها به معنای پرداخت هزینه کامل انرژی است.
چه کسانی مشمول می‌شوند؟
در نظام رفاهی ایران، خانوارها بر پایه درآمد به ۱۰ گروه یا «دهک» تقسیم می‌شوند. دهک اول کم‌درآمدترین و دهک دهم پردرآمدترین گروه است. منظور از «دهک‌های آخر» در سخنان عارف، خانوارهای پردرآمد جامعه است. جزئیات بیش‌تر، از جمله اینکه کدام دهک‌ها دقیقاً مشمول می‌شوند و این قیمت از چه زمانی اعمال می‌شود، هنوز اعلام نشده است.
برای خانوارهای دهک‌های پایین و میانی، پیام این سخنان فعلاً تغییری در شیوه محاسبه قبض نیست. اما برای خانوارهای پردرآمد، به‌ویژه آن‌هایی که در خانه‌های بزرگ‌تر زندگی می‌کنند و مصرف گرمایشی بالاتری دارند، سهم انرژی در هزینه‌های ماهانه می‌تواند افزایش یابد.
ریشه ماجرا: ناترازی انرژی
کشور در سال‌های اخیر در فصل‌های اوج مصرف با «ناترازی انرژی» روبه‌رو بوده است. ناترازی یعنی تقاضای گاز و برق در برخی ماه‌ها از توان تولید و انتقال بیش‌تر می‌شود. در زمستان، افزایش مصرف گاز خانگی برای گرمایش این شکاف را عمیق‌تر می‌کند و فشار را به صنایع و نیروگاه‌ها منتقل می‌کند.
به همین دلیل، دولت ابزار قیمتی را در کنار درخواست صرفه‌جویی مطرح کرده است. تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد سیاست‌گذار ابتدا بر همراهی داوطلبانه تکیه می‌کند و ابزارهای سخت‌گیرانه‌تر را به مرحله بعد می‌سپارد. اینکه کار به مرحله دوم برسد یا نه، به میزان مصرف در ماه‌های سرد و تصمیم‌های بعدی دولت بستگی دارد.
نظرات کاربران