به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی اعلام کرد حجم نقدینگی در ۵ ماه نخست سال ۱۴۰۵ حدود ۱۹ درصد رشد داشته است. این نهاد این رقم را نشانه موفقیت برنامه‌هایش در کنترل خلق پول شبکه بانکی می‌داند. با این حال، برآوردهای تحلیلی نشان می‌دهد این عدد تنها بخشی از تصویر را بازتاب می‌دهد.
نقدینگی مجموع پول نقد و سپرده‌های بانکی در دست مردم و بنگاه‌هاست. هرچه این حجم سریع‌تر از تولید کالا و خدمات رشد کند، فشار بیش‌تری بر قیمت‌ها وارد می‌شود. به همین دلیل، این شاخص یکی از مهم‌ترین نشانه‌ها برای برآورد مسیر تورم و قدرت خرید ریال به شمار می‌رود.
دو روش محاسبه، دو روایت
رقم اعلامی بانک مرکزی به رشد نقدینگی در بازه ۵ ماهه از ابتدای سال اشاره دارد. تحلیلگران اما روش نقطه‌به‌نقطه را پیشنهاد می‌کنند؛ یعنی مقایسه حجم نقدینگی در مرداد ۱۴۰۵ با مرداد ۱۴۰۴. این روش یک دوره کامل ۱۲ ماهه را می‌سنجد و با نرخ تورم سالانه قابل مقایسه‌تر است.
اهمیت این تفاوت برای مخاطب عام روشن است. عدد ۵ ماهه به‌تنهایی نشان نمی‌دهد پول در گردش در ۱ سال گذشته چقدر افزایش یافته است. به بیان ساده، نوع محاسبه تعیین می‌کند که تصویر فشار تورمی خوش‌بینانه‌تر یا واقع‌بینانه‌تر به نظر برسد.
دوراهی تولید و مهار تورم
بانک مرکزی در این میان با یک کشمکش قدیمی روبه‌روست. محدود کردن اعتبار بانک‌ها سرعت خلق پول را کاهش می‌دهد، اما دسترسی بنگاه‌ها به سرمایه در گردش را هم دشوار می‌کند. سرمایه در گردش همان پولی است که کارخانه‌ها برای خرید مواد اولیه و پرداخت دستمزد نیاز دارند.
در سوی دیگر، گشاده‌دستی در اعطای وام می‌تواند از تولید حمایت کند، اما به رشد دوباره نقدینگی دامن می‌زند. نتیجه این توازن در نهایت در قیمت کالاهای مصرفی و بازارهایی مانند ارز و طلا دیده می‌شود. انتشار داده‌های ماه‌های آینده می‌تواند نشان دهد کفه کدام سیاست سنگین‌تر شده است.
نظرات کاربران