ثبات بازار ارز از مسیر اصلاحات می‌گذرد

ولی‌اله سیف، رئیس کل اسبق بانک مرکزی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایبنا با تأکید بر اینکه نرخ ارز تحت تأثیر دو دسته متغیرهای بنیادی و غیربنیادی قرار دارد، گفت: تا زمانی که ریشه‌های ساختاری اقتصاد، از جمله تورم و ناترازی نظام بانکی، اصلاح نشود، تزریق ارز از سوی بانک مرکزی اثری مقطعی خواهد داشت و پس از مدت کوتاهی اثر خود را از دست می‌دهد.

وی با تبیین عوامل مؤثر بر بازار ارز افزود: نوسانات نرخ ارز تحت تأثیر دو نوع متغیر است؛ نخست متغیرهای بنیادی و دوم متغیرهای غیربنیادی و هیجانی. مهم‌ترین متغیر بنیادی در اقتصاد ایران تورم است و زمانی که اقتصاد با تورم مزمن و بالا مواجه است، افزایش نرخ ارز پدیده‌ای طبیعی و قابل پیش‌بینی خواهد بود و نباید از آن تعجب کرد.

سیف ادامه داد: نوسانات کوتاه‌مدت که تحت تأثیر اخبار یا تحلیل‌های مقطعی ایجاد می‌شوند، گذرا هستند و نباید ذهن سیاست‌گذار و مردم را از عامل اصلی منحرف کنند. در بلندمدت، مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده نرخ ارز، تورم است و اگر قصد مهار قیمت ارز را داریم، باید در درجه نخست عوامل تشدیدکننده تورم را شناسایی و برای رفع آنها اقدام کنیم.

رئیس اسبق بانک مرکزی درباره اقدام بانک مرکزی برای تزریق ارز به بازار گفت: هر میزان ارزی که بانک مرکزی تزریق کند، اثر آن کوتاه‌مدت خواهد بود و پس از چند روز بازار می‌تواند به وضعیت قبلی خود بازگردد. بانک مرکزی تا زمانی که متغیرهای اصلی، یعنی تورم و ناترازی‌های عمیق نظام بانکی، اصلاح نشوند، نمی‌تواند به نتیجه پایدار دست یابد. تزریق ارز در شرایط ناترازی ساختاری، مانند ریختن آب در هاون است.

سیف با اشاره به ضرورت اصلاح رویه‌های بانکی ادامه داد: برای خروج از وضعیت ناترازی، باید دستورالعمل‌های مشخصی تدوین و ابلاغ شود. دولت باید از تحمیل تسهیلات تکلیفی به بانک‌ها خودداری کند. بانک‌ها باید بتوانند بر مبنای منابع و مصارف خود و با رعایت اصول کارشناسی و حرفه‌ای تصمیم‌گیری کنند تا امکان خروج از وضعیت ناترازی و ناتوانی مالی برای آنها فراهم شود.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا خرید دلار در شرایط کنونی اقدامی طبیعی است، گفت: مردم بازار ارز و طلا را برای حفظ ارزش دارایی‌های خود انتخاب می‌کنند و یکی از علل افزایش تقاضا در این بازارها نیز نرخ سود سپرده‌های بانکی است که به‌شدت پایین‌تر از نرخ تورم قرار دارد.

رئیس اسبق بانک مرکزی افزود: در شرایطی که سود سپرده بانکی از تورم عقب است، سپرده‌گذار عملاً با کاهش ارزش واقعی دارایی خود مواجه می‌شود. این وضعیت باعث می‌شود بخشی از نقدینگی از نظام بانکی خارج و به سمت بازارهای طلا و ارز حرکت کند تا مردم بتوانند ارزش دارایی خود را در برابر تورم و نوسانات اقتصادی حفظ کنند.

سیف در پایان خاطرنشان کرد: تا زمانی که این چرخه معیوب اصلاح نشود و انضباط مالی در بودجه دولت و نظام بانکی حاکم نگردد، تلاطم‌های ارزی همچنان محتمل خواهد بود.