کمبود رم و حافظه ذخیره‌سازی تا ۲۰۲۸ شدیدتر می‌شود؛ قیمت گوشی و لپ‌تاپ زیر فشار

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مدیرعامل شرکت مایکرون اعلام کرد کمبود جهانی رم و فضای ذخیره‌سازی در سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ عمیق‌تر خواهد شد. مایکرون یکی از سه تولیدکننده بزرگ تراشه حافظه در جهان است. به همین دلیل، پیش‌بینی این شرکت درباره عرضه و تقاضا، نشانه‌ای جدی برای کل زنجیره تولید لوازم الکترونیکی به شمار می‌رود.

اهمیت این خبر در یک نکته ساده است: رم و حافظه ذخیره‌سازی در تقریباً همه دستگاه‌های دیجیتال به کار می‌رود. از گوشی همراه و لپ‌تاپ تا کنسول بازی و خودروهای جدید به این قطعات وابسته‌اند. وقتی عرضه یک قطعه پایه برای چند سال از تقاضا عقب بماند، هزینه آن معمولاً به قیمت نهایی کالا منتقل می‌شود.

کشمکش هوش مصنوعی و بازار مصرفی

ریشه اصلی کمبود، رقابت بر سر ظرفیت تولید است. شرکت‌های فناوری برای ساخت مراکز داده هوش مصنوعی، حجم بالایی از حافظه پرسرعت موسوم به HBM خریداری می‌کنند. HBM نوعی رم است که چند لایه تراشه را روی هم قرار می‌دهد تا پردازنده‌های هوش مصنوعی داده را سریع‌تر دریافت کنند.

تولید این حافظه ویژه، بخشی از ظرفیت کارخانه‌هایی را می‌گیرد که پیش‌تر رم معمولی گوشی و رایانه می‌ساختند. در نتیجه، سازندگان حافظه بین دو گروه خریدار قرار گرفته‌اند: غول‌های فناوری با سفارش‌های بزرگ و حاشیه سود بالا، و تولیدکنندگان کالاهای مصرفی. داده‌های بازار در ماه‌های اخیر نشان می‌دهد کفه ترازو به سود گروه نخست سنگین‌تر شده است.

چرا کمبود به‌سرعت برطرف نمی‌شود

ساخت یک کارخانه جدید تراشه حافظه معمولاً چند سال زمان و ده‌ها میلیارد دلار سرمایه لازم دارد. به بیان ملموس، ظرفیتی که امروز تصمیم به ساختش گرفته می‌شود، زودتر از اواخر دهه به بازار نمی‌رسد. همین فاصله زمانی توضیح می‌دهد چرا مدیرعامل مایکرون اوج کمبود را در ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ می‌بیند، نه در ماه‌های پیش رو.

برای خریداران داخلی، این روند یک لایه دیگر هم دارد. قیمت لوازم الکترونیکی وارداتی در ایران هم به نرخ ارز وابسته است و هم به قیمت جهانی قطعات. اگر قیمت دلاری رم و حافظه بالا بماند، حتی در دوره ثبات نسبی ارز هم قیمت ریالی گوشی و لپ‌تاپ از این فشار جهانی اثر می‌پذیرد.

از نگاه بازار سرمایه، کمبود عرضه معمولاً به معنای قدرت قیمت‌گذاری بیش‌تر برای سازندگان حافظه است. با این حال، صنعت تراشه حافظه سابقه چرخه‌های تند رونق و رکود دارد. محتمل‌ترین سناریو به سرعت سرمایه‌گذاری در ظرفیت جدید و ادامه موج هزینه‌کرد هوش مصنوعی بستگی دارد؛ دو متغیری که هر دو می‌توانند تصویر کنونی را تغییر دهند.