به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، داده تازه بانک مرکزی نشان می‌دهد تورم تولیدکننده ایران در مرداد ۱۴۰۵ به ۱۱۶٫۸ درصد رسیده است. این عدد یعنی کالایی که ۱ سال پیش در کارخانه ۱۰۰ هزار تومان قیمت داشت، اکنون حدود ۲۱۷ هزار تومان قیمت دارد. این قیمت هنوز به بخش توزیع و فروشگاه نرسیده است.
اهمیت این آمار در جایگاه آن در زنجیره قیمت است. تورم تولیدکننده تغییر قیمت را در نخستین حلقه، یعنی کارخانه، کارگاه و مزرعه، اندازه می‌گیرد. افزایش هزینه در این حلقه معمولاً با فاصله زمانی به قفسه فروشگاه و صورت‌حساب خانوار می‌رسد. به همین دلیل، این شاخص یکی از نشانه‌های پیشرو برای برآورد مسیر تورم مصرف‌کننده است.
تورم تولیدکننده دقیقاً چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟
شاخص قیمت تولیدکننده میانگین قیمتی را نشان می‌دهد که تولیدکنندگان برای فروش کالا و خدمات خود دریافت می‌کنند. این شاخص با تورم مصرف‌کننده تفاوت دارد. تورم مصرف‌کننده قیمتی را می‌سنجد که خانوار در نهایت پرداخت می‌کند. فاصله میان این دو شاخص نشان می‌دهد چه مقدار از افزایش هزینه هنوز به مصرف‌کننده منتقل نشده است.
هزینه تولید از چند منبع رشد می‌کند. قیمت مواد اولیه، انرژی، دستمزد و هزینه حمل‌ونقل همگی در آن نقش دارند. در اقتصادی که بخشی از مواد اولیه آن وارداتی است، نرخ ارز نیز اثر مستقیمی بر این شاخص دارد. از همین رو، رشد تورم تولیدکننده اغلب با تحولات بازار ارز همراه است.
پیامد این عدد برای خانوار چیست؟
تولیدکننده در برابر رشد هزینه دو راه دارد: یا افزایش هزینه را به قیمت فروش منتقل کند، یا از حاشیه سود خود بکاهد. وقتی هزینه‌ها در ۱ سال بیش از ۲ برابر شود، امکان جذب کامل آن از محل سود محدود است. داده‌های چنین دوره‌هایی نشان می‌دهد بخشی از این فشار معمولاً در قیمت‌های مصرفی ماه‌های بعد ظاهر می‌شود.
برای کسانی که درباره پس‌انداز و هزینه‌های آینده تصمیم می‌گیرند، این عدد اطلاعاتی درباره قدرت خرید پول ملی در اختیار می‌گذارد. هر چه شکاف میان تورم تولیدکننده و مصرف‌کننده بیش‌تر باشد، فشار بالقوه بر قیمت‌های پیشرو نیز بیش‌تر است. میزان و سرعت این انتقال به عواملی مانند سیاست‌های قیمت‌گذاری، وضعیت تقاضا و تحولات نرخ ارز بستگی دارد.
نظرات کاربران