به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، دستیار رئیس بانک مرکزی روز شنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۵ اعلام کرد هر فرد بالای ۱۸ سال می‌تواند با مراجعه به بانک‌های عامل تا ۱۰ هزار دلار ارز بخرد. بانک‌های عامل همان بانک‌هایی هستند که بانک مرکزی اجرای سیاست‌های ارزی خود را به آن‌ها می‌سپارد. به این ترتیب، بانک مرکزی بخشی از تقاضای خرد ارز را از بازار آزاد به شبکه بانکی منتقل می‌کند.
اهمیت این خبر برای خانوارها در یک نکته است: تا امروز بخش بزرگی از کسانی که برای حفظ ارزش پس‌انداز خود دلار می‌خریدند، به بازار آزاد و صرافی‌های غیررسمی مراجعه می‌کردند. سهمیه ۱۰ هزار دلاری یک مسیر رسمی و قانونی جلوی این افراد می‌گذارد. پیامد مستقیم این تصمیم به دو عامل بستگی دارد: نرخی که بانک‌ها برای فروش اعلام می‌کنند و سرعت اجرای طرح.
مداخله یعنی چه و هدف آن چیست؟
در اصطلاح بازار، «مداخله» به معنای ورود مستقیم بانک مرکزی به خرید یا فروش ارز برای اثرگذاری بر قیمت است. در این طرح، بانک مرکزی در نقش فروشنده ظاهر می‌شود. منطق اقتصادی چنین اقدامی روشن است: هرچه عرضه رسمی ارز بیش‌تر باشد، فشار خرید در بازار آزاد کم‌تر می‌شود و فاصله نرخ رسمی و آزاد امکان کاهش پیدا می‌کند.
کشمکش اصلی بازار ارز همیشه میان عرضه محدود و تقاضای احتیاطی بوده است. تقاضای احتیاطی یعنی خرید ارز نه برای سفر یا واردات، بلکه برای محافظت از دارایی در برابر تورم. بانک مرکزی با این سهمیه تلاش می‌کند همین تقاضا را در مسیری کنترل‌شده پاسخ دهد تا به نوسان قیمت در بازار آزاد دامن نزند.
مقیاس طرح و پرسش‌های بی‌پاسخ
عدد ۱۰ هزار دلار برای هر نفر در نگاه اول کوچک به نظر می‌رسد، اما در مقیاس کشور رقم بزرگی است. جمعیت بالای ۱۸ سال ایران به ده‌ها میلیون نفر می‌رسد. اگر حتی بخش کوچکی از این جمعیت سهمیه کامل خود را بخواهند، حجم تقاضا به چند میلیارد دلار می‌رسد. به همین دلیل، توان تأمین ارز و ظرفیت شبکه بانکی برای پاسخ به این تقاضا تعیین‌کننده خواهد بود.
اظهارات دستیار رئیس بانک مرکزی هنوز به چند پرسش کلیدی پاسخ نداده است. نرخ فروش، فهرست بانک‌های عامل، شیوه ثبت‌نام، دوره زمانی استفاده از سهمیه و امکان برداشت نقدی یا انتقال ارز هنوز اعلام نشده است. فعالان حرفه‌ای بازار نیز انتظار دارند نسبت نرخ بانکی به نرخ بازار آزاد، میزان استقبال از طرح را مشخص کند. تا انتشار دستورالعمل اجرایی، ارزیابی دقیق اثر این تصمیم بر قیمت دلار ممکن نیست.
نظرات کاربران