بحران دوگانه سوخت و سیاست برای کاخ سفید

کشور‌های عضو گروه هفت (G۷) به‌تازگی توافق کردند که ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر خود را برای مقابله با افزایش شدید قیمت سوخت گازوئیل آزاد کنند؛ تصمیمی که پس از فشار دولت ترامپ بر اروپا برای استفاده از ذخایرشان اتخاذ شد.

سران گروه هفت اعلام کردند که این اقدام بلافاصله آغاز شده و طی چهار ماه ادامه خواهد یافت و شامل آزادسازی حجم قابل‌توجهی از گازوئیل در همان ۲۰ روز نخست خواهد بود که با هماهنگی آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) انجام می‌شود.

این کشورها در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند: ما در روز‌های آتی در چارچوب آژانس بین‌المللی انرژی گرد هم خواهیم آمد تا در صورت لزوم، درباره امکان آزادسازی مقادیر بیشتری از سوخت دیزل گفت‌و‌گو کنیم.

قیمت گازوئیل در آمریکا طی ماه سپتامبر (شهریور/مهر) به بالاترین حد خود رسید و روز جمعه گذشته نیز همچنان در سطح بالایی، یعنی به‌طور میانگین ۶.۳۷ دلار برای هر گالن، باقی ماند.

گروه هفت شامل فرانسه، کانادا، آلمان، ایتالیا، ژاپن، انگلیس و آمریکا است و در حال حاضر ریاست این گروه بر عهده فرانسه است و اتحادیه اروپا نیز در نشست‌های آن شرکت می‌کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا لحظاتی پیش از اعلامیه گروه هفت گفته بود که اروپا موافقت کرده است تا حجم عظیمی از ذخایر گازوئیل خود را آزاد کند.

در حال حاضر کشورهای اروپایی و آمریکا در پی تشدید تنش‌ها در غرب آسیا، با بحران تأمین سوخت مواجه هستند؛ دولت ترامپ، اروپا را تحت فشار قرار داده تا به جای اعمال ممنوعیت صادرات از سوی آمریکا، ذخایر گازوئیل خود را آزاد کند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا گفت که شرکای آمریکا در اروپا باید اجرای تعهدات فعلی خود را تسریع کرده و برای مقابله با اختلالات جاری، بلافاصله منابع بیشتری را در دسترس قرار دهند.

ترامپ، در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر (آبان)، با فشار‌های سیاسی فزاینده‌ای از سوی قانون‌گذاران جمهوری‌خواه برای رسیدگی به افزایش سرسام‌آور قیمت سوخت روبه‌روست.

رئیس‌جمهور آمریکا هفته گذشته اعلام کرد که در حال بررسی اعمال ممنوعیت صادرات است؛ اقدامی که صنعت نفت و جامعه تجاری گسترده‌تر در آمریکا به‌شدت با آن مخالف هستند.

با این حال، به نظر می‌رسد ترامپ متعاقبا به دلیل تأثیر احتمالی این کار بر قیمت بنزین، از ایده ممنوعیت صادرات فاصله گرفته است.

وابستگی اتحادیه اروپا به آمریکا احتمال اعمال ممنوعیت کامل صادرات از سوی بزرگ‌ترین صادرکننده گازوئیل جهان، موجب نگرانی در آن سوی اقیانوس اطلس شد.

براساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، آمریکا در ماه آگوست (مرداد/شهریور) حدود نیمی از واردات گازوئیل اتحادیه اروپا را تأمین کرد؛ امری که نشان‌دهنده میزان وابستگی این بلوک ۲۷ عضوی به ممنوعیت احتمالی صادرات از سوی آمریکا است.

ماروش شفچوویچ، مسئول امور تجاری اتحادیه اروپا، اعلام کرد که در زمینه تأمین گازوئیل و افزایش شدید قیمت‌ها با همتای آمریکایی خود، جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا گفت‌و‌گو کرده است.

مقام‌های اتحادیه اروپا پس از آنکه دولت ترامپ اروپا را برای آزادسازی ذخایر اضطراری گازوئیل جهت کمک به کاهش قیمت‌های سرسام‌آور این سوخت تحت فشار قرار داد، یک تماس اضطراری برگزار کردند.

تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و همچنین جنگ اوکراین موجب جهش قیمت جهانی گازوئیل شده است؛ وضعیتی که از نظر سیاسی در داخل آمریکا به موقعیت ترامپ لطمه می‌زند.

براساس داده‌های کمیسیون اروپا، میانگین قیمت گازوئیل در اروپا نیز به بالاترین حد تاریخی خود، یعنی ۲.۲۴ یورو در هر لیتر (۹.۵۶ دلار در هر گالن) رسیده است.

یک مقام دولتی اتحادیه اروپا به رسانه آمریکایی پولیتیکو گفت که دولت ترامپ پیشنهادی را برای سران اتحادیه اروپا ارسال کرده و از آنها خواسته است تا ۱۲۰ میلیون بشکه گازوئیل از ذخایر استراتژیک ملی خود را طی یک دوره ۱۸۰ روزه آزاد کنند.

این درخواست ناشی از افزایش شدید قیمت گازوئیل در آمریکا در بحبوحه جنگ ایران است؛ جنگی که صادرات انرژی را از منطقه خلیج فارس تقریبا متوقف کرده است.

در همین حال، جنگ اوکراین نیز در عرضه انرژی اختلال ایجاد کرده است؛ یک مقام کاخ سفید گفت: ما با کمبود گازوئیل مواجه هستیم، زیرا صادرات گازوئیل روسیه و همچنین بخشی از صادرات خاورمیانه را از دست داده‌ایم و صادرات گازوئیل چین را نیز از دست داده‌ایم؛ بنابراین، با اختلالات زیادی رو‌به‌رو هستیم.

ایمون درام، پژوهشگر مستقر در پاریس در «صندوق مارشال آلمان در آمریکا» که بر حوزه انرژی میان آمریکا و اروپا تمرکز دارد، گفت که دولت آمریکا احتمالا بر این باور است که اگر کشور‌های اروپایی ذخایر خود را آزاد کنند، فشار بر قیمت‌های جهانی گازوئیل کاهش می‌یابد و در نتیجه، قیمت‌ها در آمریکا نیز پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای پایین می‌آید.

وی افزود که در پسِ این رویکرد، نوعی نارضایتی از اینکه فرانسه و آلمان زودتر برای آزادسازی ذخایر اقدام نکردند و همچنین تمایلی برای واداشتن اروپا به تحمل سهم بیشتری از هزینه‌های جهانی ناشی از جنگ با ایران، نهفته است.

درام، در گفت‌وگو با شبکه الجزیره تاکید کرد: ما شاهد تشدید فشار در چارچوب سیاست سلطه انرژی دولت آمریکا هستیم؛ دولتی که از وابستگی فزاینده اروپا به صادرات گازوئیل آمریکا به‌عنوان اهرمی برای گرفتن امتیازات پرهزینه استفاده می‌کند.

این پژوهشگر بیان کرد: اقدام جایگزینی که آمریکا تهدید به انجام آن می‌کند -یعنی ممنوعیت صادرات گازوئیل- نه‎تنها به اروپا آسیب می‌رساند، بلکه پیامد‌های اقتصادی و سیاسی مخربی در داخل آمریکا نیز خواهد داشت؛ از جمله تضعیف اعتماد به تأمین‌کنندگان آمریکایی و ایجاد اختلال در بازار‌های داخلی انرژی.

براساس آمار موجود، کشور‌های اتحادیه اروپا به همراه انگلیس، حدود ۵۲ میلیون تن (متریک) ذخایر گازوئیل و سوخت دیزل در اختیار دارند که شامل نزدیک به ۳۸ میلیون تن ذخایر اضطراری خود کشور‌های اتحادیه اروپا می‌شود.