به گزارش ایران اکونومیست؛ سهم ۷۲ درصدی هزینه‌های غیرخوراکی در سبد خانوار شهری و ۴۱ درصدی هزینه‌های خوراکی در مناطق روستایی، نشان‌دهنده فشار سنگین تأمین مسکن و معیشت بر بودجه خانوارهاست.
داده‌های تازه از بودجه خانوار نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۴، هزینه‌های غیرخوراکی – به‌ویژه مسکن، سوخت و روشنایی – همچنان اصلی‌ترین بار مالی را بر دوش خانوارهای ایرانی می‌کشد. در شهرها، مسکن به تنهایی سهم خیره‌کننده ۵۸.۱ درصدی از هزینه‌های غیرخوراکی را به خود اختصاص داده است؛ این در حالی است که در مناطق روستایی نیز این بخش با سهم ۳۸.۴ درصدی، در صدر فهرست هزینه‌ها قرار دارد.
نگاهی به سبد خوراکی‌ها نیز حاکی از اولویت‌بندی خانوارها بر اساس نیازهای اساسی است. در هر دو بخش شهری و روستایی، «گوشت» بیشترین سهم را در مخارج خوراکی دارد که نشان‌دهنده افزایش حساسیت خانواده‌ها به سبد پروتئینی است. در خانوارهای شهری، ۲۸.۳ درصد از کل بودجه صرف خوراکی‌ها و دخانیات می‌شود و در روستاها این رقم به ۴۱.۷ درصد می‌رسد که نشان‌دهنده تفاوت الگوهای معیشتی و سهم بالاتر هزینه‌های خوراکی در بودجه روستاییان است.
نکته قابل‌تأمل در بررسی منابع درآمدی، تکیه بالای خانوارها بر درآمدهای غیرشغلی است؛ ۵۳.۹ درصد درآمد خانوار شهری و ۴۰.۲ درصد درآمد خانوار روستایی از این محل تأمین می‌شود که می‌تواند نشان‌دهنده سهم قابل‌توجه مستمری‌ها، اجاره‌بها یا سودهای بانکی در اداره زندگی باشد.
با وجود این فشار هزینه‌ها، شاخص‌های رفاهی در بخش لوازم خانگی و خودرو رشد داشته‌اند. نرخ مالکیت اتومبیل شخصی در شهرها از ۵۴.۹ به ۵۷ درصد و در روستاها از ۳۸.۸ به ۴۱ درصد افزایش یافته است. تجهیزات اصلی مانند ماشین لباسشویی و یخچال‌فریزر نیز ضریب نفوذ بالاتری در خانوارها پیدا کرده‌اند. با این حال، کاهش جزئی در استفاده از لوازم جانبی نظیر مایکروویو و فرهای هالوژن‌دار، می‌تواند سیگنالی از تغییر اولویت‌های خرید خانوار در شرایط تورمی باشد؛ جایی که خانواده‌ها ترجیح می‌دهند منابع محدود خود را به کالاهای اساسی و بادوام‌تر اختصاص دهند.
نظرات کاربران