به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رئیس کل بانک مرکزی روز دوشنبه ۵ اکتبر (۱۳ مهر) اعلام کرد که رشد نقدینگی در ۶ ماه نخست امسال به ۲۰/۷ درصد رسیده است. او این رقم را نتیجه کنترل بانک مرکزی بر پایه پولی و بر خلق پول در بانک‌ها دانست. نقدینگی یعنی کل پول نقد و سپرده‌های بانکی در اقتصاد. هرچه این حجم سریع‌تر رشد کند، فشار بیش‌تری بر قیمت کالاها، ارز و دارایی‌ها وارد می‌شود.
اهمیت این خبر برای خانوارها روشن است. رشد نقدینگی معمولاً با فاصله‌ای چندماهه در نرخ تورم دیده می‌شود. برای ملموس‌شدن عدد: رشد ۲۰/۷ درصدی یعنی در برابر هر ۱۰۰ تومان پولی که در آغاز دوره در اقتصاد بود، اکنون حدود ۱۲۰ تومان و ۷۰ ریال وجود دارد. سرعت این افزایش، یکی از عوامل تعیین‌کننده قدرت خرید ریال در ماه‌های آینده است.
دو اهرم بانک مرکزی
بانک مرکزی برای مهار نقدینگی دو ابزار اصلی دارد. ابزار نخست، پایه پولی است. پایه پولی همان پولی است که مستقیماً بانک مرکزی منتشر می‌کند و به «پول پرقدرت» شهرت دارد. ابزار دوم، نظارت بر وام‌دهی بانک‌هاست. بانک‌ها با اعطای تسهیلات، سپرده تازه می‌سازند و به این ترتیب پول خلق می‌کنند.
اقتصاددانان نسبت این دو را «ضریب فزاینده» می‌نامند. این ضریب نشان می‌دهد هر واحد پول پرقدرت در شبکه بانکی چند برابر می‌شود. رئیس کل بانک مرکزی بر هر دو بخش این معادله تأکید کرده است. این تأکید نشان می‌دهد سیاست‌گذار هم انتشار پول و هم ترازنامه بانک‌ها را زیر ذره‌بین برده است.
عدد رسمی و پرسش‌های باز
رقم اعلام‌شده، گزارش خود بانک مرکزی از عملکردش است. جزئیات آماری، از جمله سهم پایه پولی و سهم بانک‌ها در این رشد، هنوز به‌طور کامل منتشر نشده است. این جزئیات برای ارزیابی دقیق اهمیت دارد. رشدی که از استقراض دولت یا ناترازی بانک‌ها تغذیه شود، اثر تورمی متفاوتی با رشد ناشی از تولید دارد.
نکته دیگر، زمان‌بندی است. این عدد فقط نیمه نخست سال را پوشش می‌دهد. مسیر نیمه دوم به عواملی مانند وضعیت کسری بودجه، درآمدهای ارزی و نیاز نقدینگی بانک‌ها بستگی دارد. داده‌های ماه‌های آینده نشان خواهد داد که این روند تا پایان سال حفظ می‌شود یا تغییر می‌کند.
نظرات کاربران