بانک ایران زمین بدهی ۱۱۴ هزار میلیارد تومانی خود به بانک مرکزی را با انتقال اموال تسویه کرد. شیوه این تسویه برای نقدینگی و تورم اهمیت دارد، چون جزئیات اموال هنوز اعلام نشده است.
بانک مرکزی از ۳۰ همت اوراق عرضه‌شده فقط ۲ همت فروخت؛ یعنی کمتر از ۷ درصد. ۱ همت را یک بانک و ۱ همت را وزارت اقتصاد خرید.
بانک مرکزی روز ۲۷ مهر بار دیگر ۷۰ همت، یعنی ۷۰ هزار میلیارد تومان، در عملیات بازار باز تخصیص داد. این ابزار نرخ سود بین‌بانکی را تنظیم می‌کند و به‌طور غیرمستقیم بر وام و سپرده مردم اثر می‌گذارد.
حساب‌های شرکت ملی نفت ایران برای چندمین بار در پی اختلاف مالی با یک بانک دولتی مسدود شد. این رویداد نشان می‌دهد بدهی‌های انباشته میان نهادهای دولتی و بانک‌ها هنوز راه‌حل پایداری پیدا نکرده است.
دستور فروش اجباری اموال بانک‌ها شاید مشکل ناترازی را حل نکند. مشکل بخشی از بانک‌ها کمبود نقدینگی و سرمایه است، نه نبود دارایی؛ اکنون پرسش اصلی این است که هزینه فروش زیر قیمت به سهامداران، بودجه یا تورم منتقل می‌شود.
بانک‌ها و مؤسسات اعتباری بزرگ‌ترین طلبکار شرکت‌های دولتی هستند. حدود ۵۹ درصد بدهی این شرکت‌ها به شبکه بانکی می‌رسد؛ منابعی که می‌توانست صرف وام به خانوارها و بنگاه‌ها شود.
رئیس بانک مرکزی ایران به اظهارات وزیر خزانه‌داری آمریکا درباره «چاپ پول» و فروپاشی اقتصاد ایران واکنش نشان داد. این تقابل لفظی بحث رشد پول و اثر آن بر قیمت دلار و طلا را دوباره به مرکز توجه بازار آورده است.
رشد سالانه پول در اقتصاد ایران در پایان شهریور به ۵۱.۶ درصد رسید و نسبت به مرداد ۲.۸ واحد درصد کم شد. این عدد هنوز نشان می‌دهد حجم پول در ۱ سال بیش از یک‌ونیم برابر شده است.
منابع افزایش رقم کالابرگ از سود تسعیر نرخ ارز در بانک مرکزی تأمین می‌شود. این منبع، آثاری متفاوت از درآمدهای مالیاتی یا نفتی بر نقدینگی و قدرت خرید خانوارها دارد.
بانک مرکزی برای مهار رانت پولی، یعنی دسترسی گروهی محدود به پول ارزان بانکی، رویکردی سخت‌گیرانه در پیش گرفته است. این رویکرد می‌تواند بر رشد نقدینگی، تورم و سهم مردم عادی از وام‌های بانکی اثر بگذارد.
بانک مسکن اضافه‌برداشت از منابع بانک مرکزی را به صفر رسانده و ساختار سود و زیان خود را اصلاح کرده است. این تغییر یکی از مسیرهای خلق پول و فشار تورمی را کم می‌کند.
بانک مرکزی بانک‌های ناتراز را در دو گروه دیده است: بانک‌هایی که باید به‌سرعت اصلاح شوند و بانک‌هایی که اگر اصلاح‌پذیر نباشند، از فعالیت بانکی کنار گذاشته می‌شوند. هدف این برنامه کنترل رشد نقدینگی است و نتیجه آن به تورم و امنیت سپرده‌ها گره خورده است.
بانک مرکزی اعلام کرد رشد ماهانه نقدینگی در شهریور به ۱٫۳ درصد رسیده و شتاب تورم کم شده است. این روند اگر ادامه یابد، فشار پایه‌ای بر قیمت ارز و کالاها را کمتر می‌کند.
بانک مرکزی رشد نقدینگی در ۶ ماه نخست امسال را ۲۰/۷ درصد اعلام کرد. این عدد نشان می‌دهد سرعت افزایش حجم پول، یکی از ریشه‌های اصلی تورم، اکنون در چه سطحی است.
رئیس‌کل بانک مرکزی برنامه‌ای را برای افزایش تأمین مالی غیرتورمی اعلام کرد. هدف این برنامه رساندن منابع بیشتر به تولید است، بی‌آن‌که حجم پول و فشار تورمی بالا برود.
بانک مرکزی منابع لازم برای افزایش ۵۰ درصدی مبلغ کالابرگ اقشار کم‌درآمد را بررسی و تأمین می‌کند. با این تصمیم، قدرت خرید کالاهای اساسی برای خانوارهای مشمول بالا می‌رود. زمان اجرا و منبع دقیق تأمین هنوز اعلام نشده است.
بانک مرکزی منابع لازم برای افزایش ۵۰ درصدی مبلغ کالابرگ خانوارهای کم‌درآمد را بررسی می‌کند. اجرای طرح به شرایط اقتصادی و ظرفیت منابع بستگی دارد و زمان و جزئیات آن هنوز اعلام نشده است.
بانک مرکزی در تازه‌ترین نوبت عملیات بازار باز، ۷۰۰ هزار میلیارد ریال منابع در اختیار بانک‌ها گذاشت. این پول کمبود نقدینگی بانک‌ها را جبران می‌کند و بر نرخ سود بین‌بانکی و انتظارات تورمی اثر دارد.
رشد نقدینگی در مرداد به ۵۴.۴ درصد رسید و شتاب رشد پایه پولی هم در شرایط جنگی کاهش یافت. پول تازه همچنان با سرعت بالایی وارد اقتصاد می‌شود، اما سرعت آن نسبت به قبل کمتر شده است.
بانک سرمایه اضافه‌برداشت خود از بانک مرکزی را ۲۶ درصد کاهش داد. هم‌زمان منابع این بانک ۵۶ درصد رشد کرد و نسبت مطالبات غیرجاری آن پایین آمد.
بانک مرکزی رشد نقدینگی در ۵ ماه نخست ۱۴۰۵ را ۱۹ درصد اعلام کرد، اما این عدد تنها بخشی از ماجراست. مقایسه با ۱ سال پیش، سرعت واقعی چاپ پول و اثر آن بر قدرت خرید مردم را روشن‌تر نشان می‌دهد.
بانک مرکزی گزارش عملیات اجرایی سیاست پولی مربوط به ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ را منتشر کرد. این گزارش وضعیت نقدینگی، پایه پولی و بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی را نشان می‌دهد؛ سه متغیری که مسیر تورم و قدرت خرید خانوارها را تعیین می‌کنند.
رئیس کل بانک مرکزی از توقف شتاب رشد نقدینگی در ماه‌های اخیر خبر داد. به گفته او، این روند نتیجه کنترل جدی‌تر بر خلق پول توسط بانک‌هاست و می‌تواند در ادامه به کاهش فشار تورمی کمک کند.
ناترازی شبکه بانکی از یک مشکل حسابداری فراتر رفته و اکنون به یکی از عوامل اصلی تورم و بی‌ثباتی پولی در ایران تبدیل شده است. به گفته کارشناسان، تداوم این وضعیت تنها ناشی از ضعف مدیریت بانک‌ها نیست، بلکه ریشه در تعارض میان نظارت بانک مرکزی و ملاحظات کوتاه‌مدت دارد.
خط اعتباری بانک مرکزی به بانک‌ها از این پس تنها در ازای وثیقه معتبر، یعنی اوراق دولتی یا شمش طلا، قابل دریافت است. این تصمیم مسیر دریافت منابع بدون پشتوانه را می‌بندد و می‌تواند بر حجم تسهیلات و نقدینگی در دسترس بانک‌ها اثر بگذارد.
پایه پولی یا همان «پول پرقدرت» منبع اصلی خلق نقدینگی در اقتصاد ایران است. رشد این متغیر در نهایت به تورم و کاهش قدرت خرید مردم منتهی می‌شود.
بانک مرکزی ابزار اصلی خود در بازار پول را تغییر داد؛ روال هفتگی وام‌دهی ریپو کنار رفت و خرید قطعی اوراق دولتی جایگزین آن شد. این جابه‌جایی، نقدینگی بانک‌ها را از نوسان هفته‌به‌هفته خارج و به مسیری پایدارتر برای کنترل نقدینگی و بازارهای دارایی هدایت می‌کند.
یکی از معاونان دولت رسماً از ادامه چاپ پول در کشور خبر داد و آن را پیامد مستقیم نامساعد بودن شرایط اقتصادی دانست. این اظهارات نگرانی درباره رشد نقدینگی و فشار تورمی بر قیمت طلا و سکه را دوباره مطرح کرده است.
بدهی دولت به نظام بانکی از ۲۰۶.۲ هزار میلیارد ریال در پایان سال ۱۳۸۱ به ۲۸,۲۸۳.۹ هزار میلیارد ریال در پایان سال ۱۴۰۴ رسیده و ۱۳۷ برابر شده است. این استقراض پیوسته یکی از عوامل اصلی رشد نقدینگی و تورم در اقتصاد ایران است و بر قدرت خرید خانوارها اثر مستقیم دارد.
یک کارشناس اقتصادی با مرور آمار ۱۶ ساله قیمت بنزین در ایران اعلام کرد از ۱۷ بار افزایش قیمت، تنها ۲ مورد با رشد تورم همراه بوده است. به گفته او، حتی در آن ۲ مورد، عامل اصلی رشد پایه پولی بوده، نه خود گران شدن بنزین.
وزیر اقتصاد از احتمال انحلال چند بانک دیگر خبر داد و گفت این بانک‌ها در صورت عدم اصلاح وضعیت مالی، با سرنوشتی مشابه بانک‌های منحل‌شده پیشین روبه‌رو می‌شوند. این هشدار می‌تواند نگرانی سپرده‌گذاران را درباره امنیت منابع‌شان در برخی بانک‌ها افزایش دهد.
یک مدیر باسابقه نظام بانکی اعلام کرد تکمیل ۴میلیون واحد طرح مسکن ملی به منابعی معادل کل نقدینگی اقتصاد ایران نیاز دارد. این برآورد نگرانی‌ها درباره روش تأمین مالی طرح و اثر آن بر تورم و ارزش پول ملی را بالا برده است.
بانک مرکزی برای تسویه بخشی از اضافه‌برداشت بیش از ۱۰۰ همتی بانک ایران‌زمین، سند مالکیت ۷۵ همت از دارایی‌های این بانک را به نام خود ثبت کرد. ۴۵ همت باقی‌مانده نیز در نوبت انتقال است و هیئت سرپرستی بانک برای معرفی اموال بیشتر تنها ۵ روز فرصت دارد.
تراژدی منابع مشترک چیست؟تراژدی منابع مشترک وضعیتی است که در آن هر فرد برای سود خودش از منبعی همگانی مانند مرتع، آب یا ذخایر ماهی بیش از اندازه برداشت می‌کند و سرانجام آن منبع برای همه از دست می‌رود.
صندوق اعتماد چیست؟
برنامه نجات دارایی‌های مشکل‌دار (TARP) چیست؟
توماس مالتوس کیست؟
طبقه‌بندی مالیاتی چیست؟
مفهوم بازگشتی چیست؟
SWOT چیست؟
علوم اجتماعی چیست؟
سیستم بانکداری سایه چیست؟
