به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی در تازه‌ترین گزارش پولی خود، رشد نقدینگی کشور در ۵ ماه نخست سال ۱۴۰۵ را ۱۹ درصد اعلام کرد. این آمار، تغییر حجم نقدینگی از پایان اسفند ۱۴۰۴ تا پایان مرداد ۱۴۰۵ (۲۲ اوت ۲۰۲۶ (۳۱ مرداد ۱۴۰۵)) را نشان می‌دهد. در نگاه نخست، عدد ۱۹ درصد برای یک بازه پنج‌ماهه، رقم بزرگی به‌شمار می‌رود.
خوب که چی؟ این ۱۹ درصد، رشد نسبت به ابتدای امسال است، نه رشد یک‌ساله. برای سنجش دقیق‌تر باید نقدینگی مرداد ۱۴۰۵ را با نقدینگی مرداد ۱۴۰۴ مقایسه کرد. این معیار در ادبیات بانک مرکزی «رشد نقطه‌به‌نقطه» نام دارد و تصویر متفاوتی از سرعت رشد پول در اقتصاد ارائه می‌کند.
بر اساس برآورد کارشناسان بازار پول، رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی در مرداد ۱۴۰۵ به محدوده ۳۰ تا ۴۰ درصد رسیده؛ یعنی نزدیک به ۲ برابر عدد پنج‌ماهه. این فاصله نشان می‌دهد بخش بزرگی از رشد سالانه نقدینگی در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ رخ داده و گزارش پنج‌ماهه امسال تنها بخشی از روند را روایت می‌کند.
رشد «پول» از رشد «شبه‌پول» پیشی گرفت
نقدینگی از دو بخش تشکیل می‌شود: «پول» شامل اسکناس و سپرده‌های دیداری که هر لحظه قابل برداشت‌اند، و «شبه‌پول» شامل سپرده‌های مدت‌دار و پس‌انداز. در ماه‌های اخیر، رشد جزء پول از رشد شبه‌پول جلو زده است. این جابه‌جایی یعنی بخشی از سپرده‌گذاران ترجیح داده‌اند پول خود را نقد نگه دارند، نه در سپرده بلندمدت قفل کنند.
این رفتار معمولاً زمانی تقویت می‌شود که نرخ سود سپرده جذابیت خود را در برابر انتظارات تورمی از دست بدهد. نتیجه عملی آن، افزایش پول آماده‌به‌کار در اقتصاد است؛ پولی که می‌تواند به‌سرعت وارد بازارهایی مانند ارز، طلا یا مسکن شود و فشار تقاضا را در آن‌ها بالا ببرد.
چرا این فاصله برای خانوارها اهمیت دارد
کارشناسان تأکید می‌کنند رشد نقدینگی به‌تنهایی تورم نمی‌سازد، اما وقتی این رشد از رشد تولید واقعی اقتصاد فاصله می‌گیرد، اثر آن دیر یا زود در سطح عمومی قیمت‌ها ظاهر می‌شود. تجربه چند سال اخیر اقتصاد ایران نیز همین الگو را بارها تکرار کرده است.
بانک مرکزی معمولاً گزارش‌های تکمیلی نقدینگی را با فاصله چند هفته تا چند ماه از پایان دوره مورد بررسی منتشر می‌کند. به همین دلیل، عدد نهایی رشد نقطه‌به‌نقطه مرداد ۱۴۰۵ در گزارش‌های رسمی بعدی این نهاد مشخص خواهد شد.
نظرات کاربران