به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کرد رشد ماهانه نقدینگی در شهریورماه به ۱٫۳ درصد رسیده است. او گفت شتاب تورم کاهش یافته و بانک مرکزی کنترل بیش‌تر نقدینگی را در ماه‌های آینده دنبال می‌کند. به گفته او، اصلاح وضعیت بانک‌های ناتراز نیز بخشی از این برنامه است.
این خبر برای هر کسی که نگران ارزش پول خود است اهمیت دارد. نقدینگی یعنی مجموع پول نقد و سپرده‌های بانکی در اقتصاد. وقتی حجم پول سریع‌تر از تولید کالا و خدمات رشد کند، قیمت‌ها بالا می‌رود و ارزش ریال کم می‌شود. به همین دلیل، سرعت رشد نقدینگی یکی از مهم‌ترین نشانه‌ها برای پیش‌بینی مسیر تورم و بازار ارز است.
عدد ۱٫۳ درصد چه معنایی دارد؟
رشد ماهانه ۱٫۳ درصد در نگاه اول کوچک به نظر می‌رسد. اما اگر این نرخ ۱۲ ماه پیاپی تکرار شود، حجم پول در ۱ سال حدود ۱۷ درصد بزرگ‌تر می‌شود. به بیان ساده‌تر، در برابر هر ۱۰۰ تومانی که امروز در اقتصاد وجود دارد، ۱ سال بعد حدود ۱۱۷ تومان خواهد بود. این رقم در مقایسه با نرخ‌های سالانه بالای ۲۵ درصد که اقتصاد ایران در سال‌های اخیر تجربه کرده، پایین‌تر است.
با این حال، داده ۱ ماه به‌تنهایی برای تشخیص روند کافی نیست. نقدینگی در برخی ماه‌ها به‌صورت فصلی کم یا زیاد می‌شود. بنابراین بازار برای ارزیابی پایداری این کاهش، به آمار ماه‌های بعد نگاه خواهد کرد.
بانک‌های ناتراز؛ ریشه اصلی خلق پول
بانک ناتراز به بانکی گفته می‌شود که تعهداتش از دارایی‌های قابل اتکایش بیش‌تر است. چنین بانک‌هایی برای پرداخت سود سپرده‌ها و تسهیلات، اغلب به منابع بانک مرکزی متکی می‌شوند. این برداشت‌ها پایه پولی را افزایش می‌دهد. پایه پولی همان پول پرقدرتی است که با ضریب چندبرابری در نظام بانکی به نقدینگی تبدیل می‌شود.
از این زاویه، وعده اصلاح بانک‌های ناتراز به ریشه مسئله اشاره دارد. کارشناسان پولی سال‌هاست ناترازی بانک‌ها را یکی از موتورهای اصلی رشد نقدینگی می‌دانند. با این حال، بانک مرکزی جزئیات و زمان‌بندی این اصلاحات را اعلام نکرده است.
پیامد برای بازار ارز و طلا
در بلندمدت، رشد نقدینگی و تورم از عوامل بنیادی تعیین‌کننده قیمت دلار و طلا در بازار داخلی است. کند شدن رشد پول، از فشار پایه‌ای بر این بازارها می‌کاهد. اما در کوتاه‌مدت، عواملی مانند درآمد ارزی، تحولات سیاسی و انتظارات فعالان بازار اثر پررنگ‌تری بر قیمت‌ها دارند. محتمل‌ترین سناریو این است که اثر این داده تنها در صورت تکرار در ماه‌های آینده در قیمت‌ها نمایان شود.
نظرات کاربران