به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، شهرداری تهران با همکاری دولت طرحی با عنوان «تورم صفر» را معرفی کرد و اجرای آن را آغاز کرد. هدف اعلام‌شده، تثبیت قیمت بخشی از اقلام اصلی سبد مصرفی خانوار به مدت ۶ ماه است. این طرح در شرایطی اجرا می‌شود که قیمت کالاهای اساسی چند نوبت پیاپی افزایش یافته و فشار هزینه بر خانوارها بیش‌تر شده است.
برای خانوارها، تثبیت قیمت یعنی امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای هزینه خوراک در نیمه دوم سال. «تورم صفر» در این طرح به این معناست که قیمت کالاهای مشمول در این بازه نسبت به روز آغاز طرح تغییر نکند. این طرح نرخ تورم کل اقتصاد را صفر نمی‌کند و فقط بخشی از اقلام را در بر می‌گیرد.
سبد خانوار زیر فشار قیمت‌ها
کالاهای اساسی سهم بزرگی از هزینه ماهانه خانوارهای کم‌درآمد و متوسط را تشکیل می‌دهند. هر افزایش قیمت در این بخش، قدرت خرید را مستقیم کاهش می‌دهد. قدرت خرید یعنی مقدار کالایی که با یک مبلغ ثابت می‌توان خرید. به همین دلیل، تثبیت حتی بخشی از این سبد می‌تواند بخشی از فشار هزینه را کم کند.
تا این لحظه، فهرست کامل اقلام مشمول، شیوه عرضه و منابع مالی طرح در اطلاعات منتشرشده مشخص نیست. همین سه عامل تعیین می‌کند اثر طرح تا چه اندازه به سفره خانوار برسد. اگر اقلام مشمول محدود باشد یا عرضه فقط در شمار کمی از فروشگاه‌ها انجام شود، دامنه اثر طرح کوچک‌تر خواهد بود.
تثبیت قیمت با کدام پشتوانه؟
در سوی دیگر این معادله، هزینه تولید و توزیع قرار دارد. وقتی هزینه مواد اولیه، حمل‌ونقل و نیروی کار بالا می‌رود، ثابت ماندن قیمت فروش به جبران این فاصله نیاز دارد. این جبران معمولاً از راه یارانه، خرید عمده یا کاهش حاشیه سود فروشنده انجام می‌شود. تجربه قیمت‌گذاری دستوری، یعنی تعیین قیمت به‌جای سازوکار عرضه و تقاضا، نشان می‌دهد که بدون عرضه کافی، فاصله قیمت مصوب و بازار آزاد ممکن است به کمبود کالا یا صف خرید برسد.
از نگاه کلان، انتظار می‌رود اثر طرحی که به بخشی از اقلام و به یک شهر محدود است، بر متغیرهایی مانند نقدینگی و نرخ ارز اندک باشد. نقطه حساس‌تر، انتظارات تورمی است؛ یعنی پیش‌بینی مردم از گرانی‌های آینده که بر تقاضای دارایی‌هایی مانند طلا و ارز اثر می‌گذارد. موفقیت یا ناکامی چنین طرح‌هایی می‌تواند این انتظارات را جابه‌جا کند.
معیار سنجش طرح در ماه‌های آینده، مقایسه قیمت اقلام مشمول با قیمت همان کالاها در بازار آزاد و میزان دسترسی خانوارها به آن‌ها خواهد بود. داده‌های قیمتی در این ۶ ماه نشان می‌دهد وعده تثبیت تا چه اندازه به واقعیت سفره خانوار نزدیک شده است.
نظرات کاربران