به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، شهرداری تهران طرحی برای تثبیت قیمت کالاهای اساسی به اجرا گذاشته و آن را با عنوان «تورم صفر» معرفی کرده است. پرسش اصلی، روز شنبه ۱۷ اکتبر (۲۵ مهر)، این است که این ثبات تا کی دوام می‌آورد. تأمین پیوسته کالا، هزینه اجرای طرح و احتمال کمبود در فروشگاه‌ها سه محور اصلی این پرسش‌ها هستند.
اهمیت موضوع برای خانوارها روشن است. کالاهای اساسی بخش بزرگی از سبد هزینه ماهانه خانوار را تشکیل می‌دهند. اگر قیمت این اقلام ثابت بماند، فشار تورم بر بودجه روزمره کاهش می‌یابد. اما اگر عرضه پایدار نباشد، قیمت ثابت روی برچسب لزوماً به معنای دسترسی آسان به کالا نخواهد بود.
سازوکار تثبیت قیمت چیست؟
تثبیت قیمت یعنی فروش کالا با نرخی مشخص و ثابت، حتی زمانی که هزینه تولید و توزیع بالا می‌رود. فاصله میان قیمت بازار و قیمت تثبیت‌شده را معمولاً مجری طرح از منابع خود پرداخت می‌کند. به بیان ساده، بخشی از تورم از دوش مصرف‌کننده برداشته و به بودجه مجری منتقل می‌شود.
این سازوکار تا زمانی کار می‌کند که منابع مالی و زنجیره تأمین پاسخگو باشند. هرچه فاصله قیمت بازار با قیمت تثبیت‌شده بیش‌تر شود، هزینه نگهداری طرح نیز بالاتر می‌رود. داده‌های رسمی درباره حجم منابع اختصاص‌یافته و میزان کالای قابل عرضه هنوز منتشر نشده است.
کشمکش عرضه و تقاضا
تجربه بازارها نشان می‌دهد هر جا کالایی ارزان‌تر از نرخ بازار عرضه شود، تقاضا برای آن افزایش می‌یابد. اگر موجودی فروشگاه‌ها به اندازه این تقاضای تازه نباشد، صف و کمبود محتمل‌ترین پیامد خواهد بود. در چنین شرایطی، مصرف‌کننده قیمت پایین‌تری می‌پردازد اما وقت بیش‌تری برای تهیه کالا صرف می‌کند.
خطر دیگر، شکل‌گیری دو نرخ برای یک کالاست؛ یک قیمت در فروشگاه‌های طرح و قیمتی بالاتر در بازار آزاد. این فاصله می‌تواند انگیزه خرید عمده و فروش دوباره را ایجاد کند. نتیجه چنین رفتاری، کاهش سهم مصرف‌کننده واقعی از کالای ارزان است.
از نگاه کلان‌تر، تثبیت قیمت در یک شهر، ریشه‌های تورم مانند رشد نقدینگی و نوسان نرخ ارز را تغییر نمی‌دهد. بنابراین موفقیت طرح بیش از هر چیز به تداوم تأمین کالا، شفافیت درباره منابع مالی و نظارت بر توزیع بستگی دارد. عملکرد طرح در هفته‌های آینده نشان خواهد داد این ثبات قیمت تا چه اندازه ادامه پیدا می‌کند.
نظرات کاربران