به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) راهبرد تازه‌ای برای همکاری با چین تعریف کرده است. حسن یونسیان، سرپرست معاونت برنامه‌ریزی این سازمان، در گفت‌وگو با دنیای اقتصاد محور این راهبرد را «تکمیل زنجیره ارزش» و «عبور از تأمین مالی ساده» دانست. به گفته او، اولویت اصلی ایران جذب سرمایه در صنایع پایین‌دستی است.
اهمیت این تغییر جهت به نقش بخش معدن در درآمد ارزی کشور برمی‌گردد. هرچه کالای صادراتی فرآوری‌شده‌تر باشد، به ازای هر تن صادرات ارز بیش‌تری به کشور بازمی‌گردد. عرضه پایدارتر ارز یکی از عوامل مؤثر بر ثبات بازار ارز است؛ اما اثر چنین طرح‌هایی تدریجی است و در کوتاه‌مدت به قیمت‌ها منتقل نمی‌شود.
خام‌فروشی چیست و چرا مسئله است
خام‌فروشی یعنی صادرات سنگ معدن یا محصولات اولیه بدون فرآوری کافی. در این حالت، بخش بزرگ‌تر سود به کشور خریدار می‌رسد؛ جایی که همان ماده خام به فولاد، مفتول مس یا قطعات صنعتی تبدیل می‌شود. صنایع پایین‌دستی همین حلقه‌های پایانی زنجیره‌اند که ماده اولیه را به کالای نهایی‌تر تبدیل می‌کنند.
زنجیره سنگ آهن نمونه روشنی از این مسیر است. سنگ آهن ابتدا به کنسانتره و گندله، سپس به آهن اسفنجی و فولاد و در نهایت به ورق و مقاطع صنعتی تبدیل می‌شود. هر مرحله ارزش محصول را بالاتر می‌برد و اشتغال و دانش فنی بیش‌تری در داخل کشور ایجاد می‌کند.
چرا چین و چرا حالا
تعبیر «عبور از تأمین مالی ساده» نشان می‌دهد ایمیدرو به‌دنبال مدلی فراتر از وام و اعتبار است. در این مدل، شریک خارجی در ساخت واحدهای فرآوری و انتقال فناوری مشارکت می‌کند. چین بزرگ‌ترین مصرف‌کننده بسیاری از فلزات پایه در جهان است و در فناوری فرآوری نیز جایگاه پیشرو دارد. این دو ویژگی، چین را به گزینه اصلی این نقشه راه تبدیل کرده است.
برای فعالان بازار سرمایه نیز این خبر بی‌ارتباط نیست. شرکت‌های معدنی و فلزی بخش مهمی از ارزش بورس تهران را تشکیل می‌دهند. تکمیل زنجیره ارزش، در صورت اجرا، می‌تواند ترکیب درآمد این شرکت‌ها را در بلندمدت تغییر دهد؛ اما ارزیابی اثر آن به جزئیات هر طرح بستگی دارد.
پرسش‌های باز
ایمیدرو هنوز فهرست طرح‌ها، حجم سرمایه مورد انتظار و زمان‌بندی اجرای این نقشه راه را اعلام نکرده است. فاصله میان تفاهم و بهره‌برداری در پروژه‌های بزرگ معدنی معمولاً چندساله است. عواملی مانند تأمین برق و گاز صنایع، محدودیت‌های تحریمی و شرایط نقل‌وانتقال مالی نیز بر میزان تحقق این برنامه اثر خواهند گذاشت.
نظرات کاربران