هشدار ایمیدرو درباره زمستان: تأمین گاز کارخانه‌ها، شرط تداوم تولید فولاد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، محمدمسعود سمیعی‌نژاد، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت و رئیس سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)، بر تأمین پایدار انرژی واحدهای تولیدی تأکید کرد. او جلوگیری از توقف کارخانه‌ها در فصل زمستان و رساندن به‌موقع گاز مورد نیاز آن‌ها را ضروری دانست. تمرکز اصلی این هشدار بر زنجیره فولاد است.

این هشدار در نیمه دوم مهر و چند هفته پیش از آغاز فصل سرما مطرح شده است. در زمستان مصرف گاز خانگی بالا می‌رود و سهم صنایع معمولاً کاهش پیدا می‌کند. پیامد این وضعیت فقط به کارخانه‌ها محدود نمی‌ماند. عرضه میلگرد و ورق، هزینه ساخت مسکن و خودرو و بخشی از ارز حاصل از صادرات به تداوم کار این واحدها وابسته است.

چرا زنجیره فولاد به گاز حساس است

زنجیره فولاد از استخراج سنگ آهن آغاز می‌شود و پس از تولید کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی به فولاد خام می‌رسد. بخش بزرگی از واحدهای فولادی ایران از روش «احیای مستقیم» استفاده می‌کنند. در این روش گاز طبیعی نقش سوخت و ماده اولیه را با هم دارد؛ یعنی کمبود گاز، تولید را مستقیماً کند یا متوقف می‌کند.

حلقه‌های این زنجیره به هم وابسته‌اند. اگر یک حلقه متوقف شود، حلقه‌های بعدی با کمبود مواد اولیه روبه‌رو می‌شوند و حلقه‌های قبلی با انباشت محصول. خاموش و روشن کردن دوباره کوره‌ها نیز زمان‌بر و پرهزینه است. به همین دلیل فعالان این صنعت برنامه‌ریزی زودهنگام را بر قطعی‌های ناگهانی ترجیح می‌دهند.

اثر احتمالی بر بازار و خانوار

کاهش تولید فولاد در ماه‌های سرد می‌تواند عرضه محصولاتی مانند میلگرد و تیرآهن را در بازار داخلی محدود کند. این محصولات سهم قابل توجهی در هزینه ساخت مسکن دارند. فولاد همچنین از اقلام اصلی صادرات غیرنفتی کشور است. هر افت در صادرات آن به معنای ورود ارز کمتر به بازار است و این موضوع در بلندمدت بر تعادل عرضه و تقاضای ارز اثر می‌گذارد.

با این حال، میزان اثر به جزئیات برنامه توزیع گاز بستگی دارد. هنوز سهم صنایع از گاز در زمستان امسال و مدت احتمالی محدودیت‌ها اعلام نشده است. اعلام این برنامه و واکنش شرکت‌های فولادی در بورس، نشانه‌هایی است که فعالان بازار طی هفته‌های آینده دنبال خواهند کرد.

پیشینه

در سال‌های اخیر، ناترازی انرژی، یعنی فاصله میان تولید و مصرف گاز و برق، به یکی از چالش‌های فصلی صنایع بزرگ تبدیل شده است. در زمستان کمبود گاز و در تابستان کمبود برق، بخشی از ظرفیت صنایع انرژی‌بر را از مدار خارج کرده است. تأکید رئیس ایمیدرو بر پیشگیری، در امتداد همین تجربه مطرح شده است.