اختلال در عرضه جهانی نفت پس از جنگ ایران، موج تازه‌ای از تغییر سیاست‌های انرژی را به راه انداخته است؛ به‌طوری‌که حدود ۲۵ کشور از مارس تاکنون سیاست‌های جدیدی برای توسعه برقی‌سازی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی معرفی کرده‌اند.
با نزدیک شدن به برگزاری کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP۳۱)، برقی‌سازی به یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوهای جهانی درباره تغییرات اقلیمی تبدیل شده است. در حال حاضر، فناوری‌های لازم برای گذار از مصرف مستقیم سوخت‌های فسیلی و استفاده از برق در خودروها، خانه‌ها، کسب‌وکارها و صنایع وجود دارد و مسئله اصلی، گسترش این فناوری‌ها و اجرای آنها با سرعتی بی‌سابقه است که به حمایت جدی سیاست‌گذاران و رهبران جهان نیاز دارد.
تعهد اصلی که در نوامبر، زمان برگزاری سی‌ویکمین کنفرانس سالانه تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد در ترکیه مطرح خواهد شد و از کشورهای شرکت‌کننده می‌خواهد متعهد شوند تا ۲۰۳۵، ۳۵ درصد از تقاضای جهانی انرژی را از طریق برق تامین کنند. در حال حاضر، برق، ۲۳ درصد از تقاضای انرژی جهان را تامین می‌کند. اگرچه این هدف بلندپروازانه محسوب می‌شود، رهبران معتقدند در صورت تلاش هدفمند برای تسریع روند برقی‌سازی، دستیابی به آن امکان‌پذیر است.
عامل تاثیرگذار در این روند، تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران بوده است. این تجاوز که باعث مختل شدن جریان انرژی از تنگه هرمز شد، عملا یک‌شبه عرضه روزانه ۱۸ میلیون بشکه نفت را از بازار جهانی حذف کرد و شوک‌های شدید انرژی را در سراسر جهان، به‌ویژه در اقتصادهای در حال توسعه با منابع مالی محدود و وابسته به واردات ایجاد کرد.
در نتیجه، برخی از اقتصادهای نوظهور جهان راهبردهای امنیت انرژی خود را به‌سرعت تغییر داده و روند گذار به انرژی پاک را شتاب بخشیده‌اند تا منابع انرژی قابل اتکا و داخلی در اختیار داشته باشند و خود را در برابر شوک‌های احتمالی آینده در بازار جهانی نفت و گاز محافظت کنند. بر اساس گزارش شبکه ای‌بی‌سی نیوز استرالیا، از مارس تاکنون، حدود ۲۵ کشور سیاست‌های ساختاری جدیدی را برای تقویت برقی‌سازی معرفی کرده‌اند. در نتیجه، بسیاری از اقتصادهای در حال توسعه جهان و حتی برخی از فقیرترین کشورها، اکنون در زمینه توسعه انرژی پاک و برقی‌سازی از ثروتمندترین کشور جهان پیشی گرفته‌اند.
در چند سال گذشته، کشورهایی از جمله برزیل، شیلی، السالوادور، مراکش، کنیا و نامیبیا در روند گذار به انرژی پاک از آمریکا، بزرگ‌ترین اقتصاد جهان، پیشی گرفته‌اند. بر اساس گزارش وب‌سایت ییل انوایرنمنت ۳۶۰، در پایان ۲۰۲۵، در ۶۳ درصد از بازارهای نوظهور آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین، سهم انرژی خورشیدی در تولید برق بیشتر از آمریکا بوده است. در همین حال، پاکستان یکی از سریع‌ترین روندهای گذار به انرژی پاک در تاریخ جهان و احتمالا سریع‌ترین روند توسعه ظرفیت انرژی خورشیدی را تجربه می‌کند.
این تحول، نشان‌دهنده تغییر ناگهانی و مهمی در نگاه جهانی به امنیت انرژی است. مجله «تایم» در ژوئن گزارش کرد، این مقطع نیازمند توجه است. در آمریکا و سراسر جهان، علاقه به انرژی پاک با سرعتی بیشتر از هر زمان دیگری در تاریخ در حال افزایش است و فقط این روند ناشی از دستاوردهای جنبش انرژی پاک نیست و درک دلیل این وضعیت اهمیت زیادی دارد.
اگرچه این وضعیت در شرایط تشدید روزافزون بحران تغییرات اقلیمی و ضرورت سازگاری سریع جهانی، بسیار امیدوارکننده است، رونق ناگهانی تولید انرژی پاک موجب ایجاد گلوگاه‌های مهمی به‌ویژه در زمینه اتصال به شبکه و زیرساخت‌های انتقال برق نیز شده است. آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرد تا ۲۰۴۰، به بیش از ۸۰ میلیون کیلومتر زیرساخت جدید یا بازسازی‌شده شبکه برق نیاز خواهد بود که عملا مستلزم دو برابر شدن ظرفیت فعلی شبکه برق جهان طی ۱۵ سال آینده است.
طبق گزارش اویل پرایس، این وضعیت پیش‌تر در اقتصادهایی که توسعه «شریان‌های حیاتی عصر انرژی پاک» در آنها همگام با رشد سریع انرژی‌های تجدیدپذیر نبوده، مشکلات جدی ایجاد کرده است. برای نمونه، شمار زیادی از پروژه‌های برنامه‌ریزی‌شده انرژی‌های تجدیدپذیر در سراسر جنوب شرق آسیا در سال‌های اخیر متوقف شده‌اند. گزارشی از شرکت مشاوره «بین اند کمپانی» و بانک «استاندارد چارترد» نشان می‌دهد بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر در ویتنام، تایلند و اندونزی لغو یا با تاخیر مواجه شده‌اند.
نظرات کاربران