نوذر شفیعی در گفتگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری موج در خصوص ناآرامی های اخیر استان سیستان و بلوچستان گفت: سه دلیل برای این ناآرامی ها می توان عنوان کرد: نخست آنکه این مسائل در سیستان و بلوچستان مسبوق به سابقه است و به موضوعات یک ماه و دو ماه و یکسال قبل برنمی گردد. سال‌هاست در این استان نشانه‌هایی از رفتار خشونت‌ها بار وجود دارد. علت دیگر فعال شدن این خشونت ها به فضای کلی درگیری ایران با آمریکا برمی‌گردد. این درگیری‌ها این تصور را ایجاد کرده است که جمهوری اسلامی ضعیف شده باشد. لذا در غیاب یک حکومت قوی جنبش‌های جدایی طلب فعال می‌شود.زیرا در بلوچستان گرایش‌های تجزیه طلبانه وجود دارد ولی بعضی ها این گرایش‌ها را به «بحران توزیع» نسبت می‌دهند.
وی افزود: عامل سوم مرتبط با مداخله کشورهای عربی است. این کشورها تحت تاثیر جنگ ایران و آمریکا قرار گرفتند، در عین حال موضوع یمن و عربستان هم به این مسائل اضافه شده است. بنابراین ممکن است کشورهای عربی در این شرایط نیروهای معارض جمهوری اسلامی را فعال کرده باشند. لذا آنچه باعث تشدید خشونت‌ها در سیستان و بلوچستان شده بیش از آنکه به خود استان برگردد متاثر از محیط بین‌المللی و منطقه جمهوری اسلامی است.
عضو سابق کمیسیون امنیت ملی مجلس در خصوص ایده واگذاری ۱۱۰ هکتار از سواحل بندر چابهار به دولت افغانستان نیز عنوان کرد: بحث اجاره دادن بخشی از سواحل ایران به افغانستان حرف امروز نیست، همیشه این موضوع به عنوان یک ایده مطرح بوده که گاهی به عمل نزدیک شده و گاهی فراموش شده است. فلسفه این کار این است که افغانستان با توجه به آنکه محصور در خشکی است این امکان را داشته باشد که از سواحل ایران برای ترانزیت استفاده کند و البته که این موضوع به سود ایران است.
شفیعی در خصوص منافع ایران از واگذاری بخشی از ساحل چابهار به افغانستان گفت: در نتیجه این کار، از بعد اقتصادی پیوند ساختاری بین ایران و افغانستان به وجود می‌آید که می تواند زمینه ساز رونق اقتصاد محلی استان سیستان و بلوچستان و اقتصاد ملی ایران شود. همچنین با توجه به رقابتی که بین بنادر کراچی و گوادر پاکستان با بندر چابهار وجود دارد، عقد چنین توافقی با افغانستان باعث می شود این رقابت به نفع چابهار تمام شود.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: که البته به نظر من وجود چنین رقابت اقتصادی بین این بنادر غیر عقلانی است و بهتر است بندر گوادر و چابهار به هم متصل باشند. زیرا هرچه در هم تنیدگی بیشتری داشته باشند منافع بیشتری به دست می‌آید و منطقه به سمت صلح حرکت می‌کند. اما با فرض وجود رقابت بین این سه بندر در بحث ارتباط افغانستان و آسیای مرکزی به آبهای آزاد، اگر این ایده اجرایی شود، شرایط به سود ایران خواهد بود؛ به خصوص اینکه افغانستان و پاکستان اخیراً با هم درگیر شدند و ارتباط ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان به دریای آزاد قطع شده است.
وی ادامه داد: جنبه سومی که به نفع ایران است مربوط به مباحث امنیتی است. هر چقدر استان سیستان و بلوچستان به لحاظ اقتصادی رشد کند مسائل ناامنی در آن کمتر خواهد شد. همچنین اگر ایران و افغانستان پیوندهای اقتصادی قوی‌تری داشته باشند این موضوع خود را در روابط مستحکم امنیتی نشان خواهد داد و تهدیدات از سمت افغانستان کاهش پیدا می‌کند. نکته مهم آنکه این شکل از واگذاری‌ها باید بر اساس روش‌هایی باشد که حاکمیت ایران در آن حفظ شود. بنابراین نگاه من به این ایده مثبت است. اما امنیتی کردن مسائل باعث می‌شود که کشور نتواند از ظرفیت‌های خود استفاده کند. در واقع اگر طرفی قرار باشد نگران باشد این افغانستانی‌ها هستند. زیرا چند سال بعد ایران ممکن است این قرارداد را کنار بگذارد و هزینه آن را هم بپردازد.
بین واگذاری ساحل به دولت افغانستان با حضور اتباع افغانی در ایران تفاوت وجود دارد
این نماینده سابق مجلس خاطر نشان کرد: بنابراین چنین قراردادهایی مشروط به رعایت استانداردها به نفع ما خواهد بود. ولی هرچه موضوعات را امنیتی کنیم به ضررمان می‌شود. برای مثال یکی از شروط این قرارداد می تواند این باشد که تمام نیروهای به کار گرفته شده و تجهیزات ایرانی باشند این به سود نیروی کار و اشتغال ایران است. موضوعی که در اینجا باید به آن توجه شود این است که بین حضور اتباع افغانستانی در ایران با اجاره یک منطقه به دولت افغانستان تفاوت زیادی وجود دارد. واقعیت این است که ما سرمایه آباد کردن این مناطق را نداریم از طرفی اگر فضا را هم امنیتی کنیم ورود سرمایه خارجی سخت و مشکلات ما هم بیشتر می‌شود.
نظرات کاربران