به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از فارکس‌لایو، بازار نفت دوباره با کمبود نفتکش روبه‌روست. جی‌پی‌مورگان در گزارشی به تاریخ ۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۷ مهر ۱۴۰۵) این وضعیت را شبیه فشار ماه آوریل دانست. قیمت تحویلی نفت خام، یعنی قیمت هر بشکه به‌علاوه هزینه حمل تا مقصد، به سقف بهار بازگشته است.
تفاوت این دوره با بهار در علت آن است. این بار هزینه رساندن نفت، نه خود بشکه، قیمت نهایی را تعیین می‌کند. در نتیجه فاصله قیمت‌های مرجع جهانی با رقمی که پالایشگاه‌ها واقعاً می‌پردازند بیش‌تر می‌شود. برای مصرف‌کننده یعنی هزینه انرژی در مقصد می‌تواند بالا بماند، حتی اگر قیمت مرجع نفت آرام باشد.
ریشه فشار در تنگه هرمز
این فشار از سپتامبر آغاز شد. صادرات نفت خاورمیانه از تنگه هرمز از حدود ۷٫۵ میلیون بشکه در روز در ژوئیه و اوت به حدود ۱۲ میلیون بشکه در سپتامبر رسید. این یعنی رشدی نزدیک به ۶۰ درصد در ۱ ماه. در همین ماه بیش از ۸۰ درصد ابرنفتکش‌های جهان در حال کار بودند؛ بزرگ‌ترین رده نفتکش که هر کدام حدود ۲ میلیون بشکه نفت حمل می‌کند.
به گفته این بانک، مشکل فقط تعداد کشتی‌ها نیست. بخشی از نفتکش‌ها درگیر انتقال محموله از کشتی به کشتی در دریا هستند و این کار تا ۱۰ روز طول می‌کشد. برخی دیگر برای دوری از آب‌های پرخطر مسیر طولانی‌تری را می‌پیمایند. افزون بر این، حدود ۱۲۵ ابرنفتکش ایرانی، معادل ۱۳ درصد ناوگان جهانی، به دلیل تحریم‌های آمریکا عملاً بیرون از بازار اصلی مانده‌اند.
کمبود به کشتی‌های کوچک‌تر هم رسید
جی‌پی‌مورگان برآورد می‌کند حمل نفت خاورمیانه، بدون ایران، نسبت به میانگین ۲۰۲۵ به ۳۵ ابرنفتکش، ۱۳ سوئزمکس و ۱۰ افرامکس اضافی نیاز دارد. سوئزمکس و افرامکس نفتکش‌های میان‌رده و کوچک‌ترند. تولیدکنندگان حوزه اقیانوس اطلس به این کشتی‌ها روی آورده‌اند؛ هر محموله ابرنفتکش تقریباً با ۲ سوئزمکس یا ۳ افرامکس برابر است. بیرون از خاورمیانه، شمار افرامکس‌های فعال حدود ۱۴۰ فروند یا ۲۳ درصد و سوئزمکس‌ها حدود ۵۰ فروند یا ۱۱ درصد افزایش یافته است.
حمل با کشتی کوچک‌تر هزینه هر بشکه را بالا می‌برد و توان رقابت نفت این منطقه را در بازارهای دور کاهش می‌دهد. هم‌زمان، حاشیه سود منفی پالایشگاه‌های اروپا احتمال کاهش تولید آن‌ها را افزایش می‌دهد. چنین کاهشی تقاضای نفت خام را کم می‌کند و می‌تواند جلوی رشد قیمت‌های مرجع را بگیرد. به ارزیابی این بانک، عرضه بیش‌تر نفت بدون کشتی بیش‌تر، فشار را تشدید می‌کند؛ از این رو سرعت جریان صادرات از هرمز، نرخ کرایه نفتکش‌های کوچک و سیاست آمریکا درباره کشتیرانی ایران سه متغیر کلیدی این بازار به شمار می‌روند.
نظرات کاربران