جنگ قیمت کالاها را بالا برد؛ فشار تازه بر اقتصاد جهان

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بررسی قیمت‌های جهانی نشان می‌دهد نفت برنت از زمان آغاز جنگ اخیر حدود ۴۴٫۵ درصد گران شده است. برنت نفت شاخص بازارهای جهانی است و قیمت بخش بزرگی از نفت خام دنیا بر پایه آن تعیین می‌شود. به زبان ساده، هر بشکه نفتی که پیش از جنگ ۱۰۰ دلار قیمت داشت، اکنون حدود ۱۴۴ دلار و ۵۰ سنت معامله می‌شود.

اهمیت این عدد از خود نفت فراتر می‌رود. انرژی در قیمت تقریباً همه کالاها سهم دارد؛ از سوخت کشتی و کامیون تا برق کارخانه و کود کشاورزی. بنابراین وقتی نفت گران می‌شود، هزینه تولید و جابه‌جایی کالاها هم بالا می‌رود و این هزینه دیر یا زود به قیمت نهایی منتقل می‌شود.

از بشکه نفت تا سفره خانوار

اثر گرانی نفت معمولاً در چند مرحله پخش می‌شود. در مرحله نخست، قیمت سوخت و هزینه حمل‌ونقل بالا می‌رود. در مرحله بعد، تولیدکنندگان مواد غذایی، فلزات و کالاهای صنعتی هزینه بیشتر را در قیمت فروش لحاظ می‌کنند. حاصل این زنجیره، تورم وارداتی است؛ یعنی کشورها گرانی را همراه کالاهای وارداتی از بیرون مرزها وارد می‌کنند.

این روند برای کشورهای واردکننده انرژی و مواد اولیه پررنگ‌تر است. در این کشورها، هم قیمت کالای وارداتی بالا می‌رود و هم تقاضا برای ارز خارجی برای پرداخت هزینه واردات بیشتر می‌شود. به همین دلیل، تحولات بازار نفت در ماه‌های اخیر به یکی از متغیرهای اصلی تصمیم‌گیری در بازارهای مالی تبدیل شده است.

کشمکش بانک‌های مرکزی و تورم

گرانی انرژی، بانک‌های مرکزی را در وضعیت دشواری قرار می‌دهد. از یک سو، تورم ناشی از نفت آن‌ها را به سمت حفظ یا افزایش نرخ بهره سوق می‌دهد. از سوی دیگر، نرخ بهره بالا رشد اقتصادی را کندتر می‌کند؛ اقتصادی که اکنون زیر فشار هزینه‌های بالاتر قرار دارد.

این کشمکش بر بازار دارایی‌ها هم اثر می‌گذارد. در دوره‌های تنش و تورم بالا، بخشی از سرمایه‌گذاران به دارایی‌هایی مانند طلا روی می‌آورند که حفظ ارزش در برابر تورم را از آن‌ها انتظار دارند. با این حال، نرخ بهره بالاتر و دلار قوی‌تر می‌تواند این تقاضا را محدود کند. برآیند این دو نیرو جهت قیمت‌ها را در هفته‌های آینده تعیین می‌کند.

چه چیزی را باید زیر نظر داشت

مسیر بعدی قیمت‌ها تا حد زیادی به روند تنش‌ها و وضعیت عرضه انرژی بستگی دارد. هر نشانه‌ای از کاهش تنش می‌تواند بخشی از صرف ریسک را از قیمت نفت کم کند. صرف ریسک یعنی مبلغ اضافه‌ای که بازار به دلیل نگرانی از اختلال عرضه روی قیمت می‌گذارد. در مقابل، تداوم ناآرامی احتمال ماندگاری قیمت‌های بالا و گسترش اثر آن بر سایر کالاها را افزایش می‌دهد.