کمبود حافظه، گلوگاه تازه رونق هوش مصنوعی؛ قیمت‌ها تا ۳ برابر شد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از ویلیام بلر، کمبود تراشه حافظه اکنون جدی‌ترین مانع گسترش هوش مصنوعی است. سیوچون کوای، تحلیلگر نیمه‌رساناهای این شرکت، می‌گوید قیمت حافظه‌های رایج رایانه‌ای در نیمه نخست ۲۰۲۶ دو تا ۳ برابر شده است. برای سرمایه‌گذاران، این گلوگاه نشان می‌دهد کدام شرکت‌ها از رونق هوش مصنوعی سود می‌برند و هزینه آن بر دوش چه کسی می‌افتد.

به گفته کوای، تقاضا از سال ۲۰۲۳ شکل گرفت، اما در ۲۰۲۵ ناگهان اوج گرفت. کارخانه‌های ساخت سفارشی تراشه، مانند شرکت تایوانی تی‌اس‌ام‌سی، ظرفیت خود را با سرعت کمتری افزایش دادند. او تأکید می‌کند این بار مصرف‌کننده عادی محرک تقاضا نیست. محرک اصلی، مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی و خدمات ابری‌اند که بسیار سریع‌تر از موج اینترنت و تلفن هوشمند رشد کردند.

چرا حافظه عقب ماند

حاد‌ترین کمبود در «حافظه پرپهنای باند» دیده می‌شود. این حافظه پرسرعت کنار هر پردازنده گرافیکی نصب می‌شود و بدون آن، تراشه هوش مصنوعی کار نمی‌کند. تولید این حافظه بخشی از ظرفیت ساخت حافظه‌های معمولی را هم مصرف می‌کند. نتیجه، گرانی حافظه‌های معمولی بود و همین گرانی دوباره قیمت حافظه پرپهنای باند را بالاتر برد.

کوای توضیح می‌دهد برخی شرکت‌ها در آغاز ۲۰۲۶ هنوز به دوام این رونق تردید داشتند. آن‌ها نگران بودند افزایش ظرفیت به مازاد عرضه در سال‌های بعد بینجامد. وقتی تقاضا در ماه‌های بعد پابرجا ماند، تولیدکنندگان قانع شدند. اما به گفته او، این تصمیم دیر گرفته شد و بازار با کمبود شدید روبه‌رو شد.

هزینه، میدان اصلی رقابت

داده‌های این تحلیلگر نشان می‌دهد تقاضا برای «توکن»، یعنی واحدهای کوچک متنی که مدل‌ها پردازش می‌کنند، سالانه ۸ تا ۱۰ برابر می‌شود. هیچ شرکتی نمی‌تواند هزینه سرمایه‌ای خود را هر سال به همین نسبت افزایش دهد. به همین دلیل، رقابت به سمت کاهش هزینه رفته است. تراشه‌های سفارشی برای یک کار مشخص و پردازنده‌های مرکزی ارزان‌تر، در برخی کاربردها جای پردازنده گرافیکی را می‌گیرند.

کوای خطر اصلی این چرخه را در تأمین مالی می‌بیند، نه در تقاضا. تاکنون بخش عمده سرمایه از منابع خصوصی تأمین شده است و عرضه اولیه سهام شرکت‌های هوش مصنوعی بخشی از این بار را به بازار سهام منتقل می‌کند. به گفته او، دو پرسش هنوز بی‌پاسخ است: حاشیه سود مدل‌های پیشرفته و اندازه واقعی بازار هوش مصنوعی. پاسخ این دو پرسش ارزش‌گذاری این شرکت‌ها را تعیین می‌کند. مدل‌های متن‌باز چینی نیز فشار تازه‌ای بر حاشیه سود شرکت‌های غربی وارد می‌کنند.