عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران گفت: خصوصی‌سازی واقعی زمانی می‌تواند به تثبیت تولید و ارتقای کیفیت منجر شود که با اصلاح ساختار، تعیین تکلیف بدهی‌ها، رفع انحصار و انتخاب خریدار دارای اهلیت همراه باشد؛ در غیر این صورت، واگذاری سایپا ممکن است به ارزان‌فروشی دارایی ملی تبدیل شود.
سلمان ابراهیمی‌نژاد، در گفت‌و‌گو با خبرنگار گروه صنعت و معدن خبرگزاری صدا و سیما ، با اشاره به موضوع واگذاری سایپا افزود: واگذاری سایپا به تنهایی تضمین‌کننده بهبود وضعیت این خودروساز نیست و شرایط را بهتر نمی‌کند. واگذاری فقط «تغییر مالکیت» است؛ این واگذاری، تنها در صورت اجرای صحیح، احتمالا شرایط سایپا را بهتر می‌کند.
او اضافه کرد: مدیریت دولتی و غیرمتخصص، بدلیل ناتوانی در تصمیم‌گیری و مدیریت هزینه‌ها، سایپا را به یکی از زیان‌ده‌ترین شرکت‌های بورسی تبدیل کرده است. در مقابل، تجربه نشان داده واگذاری به بخش خصوصی دارای اهلیت و بخصوص خودروسازان خارجی، با کاهش دخالت دولت، می‌تواند به تثبیت تولید و بهبود کیفیت کمک کند. واگذاری بدون اصلاح ساختار و تعیین تکلیف بدهی‌ها، به «ارزان‌فروشی دارایی ملی» تبدیل خواهد شد.
ابراهیمی‌نژاد با تشریح الزامات بهبود وضعیت سایپا گفت: بهبود واقعی به این بستگی دارد که خریدار یک خودروساز باشد؛ ترجیحا یک خودروساز چینی در حال رشد، نه یک شرکت وابسته به دولت یا اپراتور‌های مونتاژ کننده خودرو که عملکرد آنها کاملا متفاوت از خودروسازان است و در طی بحران ارزی اخیر، عملکرد مناسبی در داخلی‌سازی یا مدیریت هزینه تمام‌شده نداشته‌اند.
او ادامه داد: بدهی‌ها، زیان انباشته، تعهدات بازنشستگی و مطالبات قطعه‌سازان باید تعیین تکلیف شود. خریدار باید متعهد به اصلاح ساختار نیروی انسانی و افزایش عمق ساخت داخل شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران همچنین تأکید کرد: رقابت و واردات کنترل‌شده، تنظیم‌گری مستقل و شفافیت باید ایجاد شود. قرارداد نیز باید مشروط به تعهد سرمایه‌گذاری، انتقال فناوری، حفظ اشتغال و کیفیت باشد.
او افزود: اگر فقط سهام به یک نهاد وابسته منتقل شود و قیمت‌گذاری دستوری و انحصار بماند، احتمالاً شرایط بهتر نمی‌شود و ممکن است بدتر هم بشود.
ابراهیمی‌نژاد در ادامه با اشاره به تجربه واگذاری ایران‌خودرو در ایران گفت: تجربه واگذاری ایران‌خودرو در ایران بیشتر «انتقال مالکیت به نهاد‌ها و شرکت‌های خصوصی وابسته» بود، نه خصوصی‌سازی واقعی. مالکیت عوض شد ولی حاکمیت شرکتی، زیان‌دهی، بدهی و کیفیت پایین ادامه یافت؛ بنابراین ایران‌خودرو را نمی‌توان نمونه موفق خصوصی‌سازی دانست.
او افزود: علیرغم کاهش زیان عملیاتی و تثبیت سهم بازار ایران‌خودرو پس از خصوصی‌سازی، این واگذاری به دلیل واگذاری به یک قطعه‌ساز (کروز)، به انحصار در زنجیره تأمین و خصوصی‌سازی رانتی منجر شده و به رقابت و تولید سایر خودروسازان آسیب زده است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت ایران در پایان تأکید کرد: واگذاری سایپا فقط در صورت «خصوصی‌سازی واقعی + اصلاح شرایط رقابت + شفافیت و اهلیت خریدار» می‌تواند شرایط را بهتر کند؛ در غیر این صورت تکرار تجربه‌های ناموفق قبلی است.
نظرات کاربران