ایران خودرو دیزل قیمت محصولاتش را ۴۵ درصد افزایش داد؛ اثر آن بر هزینه حمل‌ونقل

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، شرکت ایران خودرو دیزل امروز شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵ با انتشار اطلاعیه‌ای قیمت جدید محصولات خود را اعلام کرد. بر اساس این اطلاعیه، قیمت محصولات این شرکت ۴۵ درصد افزایش یافته است. ایران خودرو دیزل از تولیدکنندگان اصلی خودروهای تجاری کشور است و سبد محصولاتش کامیون، کشنده، اتوبوس، مینی‌بوس و ون را در بر می‌گیرد.

اهمیت این خبر فقط به خریداران کامیون و اتوبوس محدود نمی‌شود. بخش بزرگی از کالاهای مصرفی، از مواد غذایی تا مصالح ساختمانی، با کامیون جابه‌جا می‌شود. وقتی هزینه خرید وسیله حمل بالا می‌رود، بخشی از این هزینه به‌تدریج به کرایه حمل و سپس به قیمت کالا در فروشگاه منتقل می‌شود. به همین دلیل قیمت خودروهای تجاری یکی از نشانه‌های فشار هزینه در زنجیره عرضه به شمار می‌رود.

۴۵ درصد یعنی چه؟

برای ملموس‌شدن این عدد، یک مثال فرضی کمک می‌کند. خودرویی که پیش از این ۱۰ میلیارد تومان قیمت داشت، با افزایش ۴۵ درصدی به حدود ۱۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان می‌رسد. یعنی خریدار باید ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان بیش‌تر بپردازد. این رقم برای یک راننده کامیون یا یک شرکت کوچک حمل‌ونقل، بخش قابل‌توجهی از سرمایه کاری به حساب می‌آید.

این میزان افزایش قیمت در یک نوبت، بزرگ است. تجربه بازار نشان می‌دهد تغییر قیمت کارخانه معمولاً بر قیمت بازار آزاد و بازار دست‌دوم همان محصولات هم اثر می‌گذارد. در بازار دست‌دوم، فروشندگان قیمت کارخانه را مبنای جدیدی برای قیمت‌گذاری قرار می‌دهند. اما در سوی دیگر، توان خرید متقاضیان محدود است و همین کشمکش میان خریدار و فروشنده سرعت انتقال قیمت را تعیین می‌کند.

اثر بر ناوگان و کرایه حمل

ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای کشور سال‌هاست با مسئله فرسودگی روبه‌روست. فرسودگی یعنی سهم بالای کامیون‌ها و اتوبوس‌هایی که عمر مفیدشان گذشته و مصرف سوخت و هزینه تعمیر بیش‌تری دارند. افزایش قیمت خودروی نو، هزینه جایگزینی این ناوگان را بالا می‌برد. محتمل‌ترین پیامد کوتاه‌مدت، کندتر شدن روند نوسازی و افزایش تقاضا برای فعالیت با همان خودروهای قدیمی است.

در بخش مسافری نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. اتوبوس و مینی‌بوس در حمل‌ونقل عمومی شهری و بین‌شهری نقش اصلی دارند. بالا رفتن قیمت این خودروها هزینه سرمایه‌گذاری شرکت‌های مسافربری و ناوگان شهری را افزایش می‌دهد. این هزینه در بلندمدت می‌تواند در محاسبه نرخ بلیت و کرایه‌ها لحاظ شود.

خودروسازان در ماه‌های اخیر افزایش هزینه قطعات، مواد اولیه و نرخ ارز را دلیل اصلی اصلاح قیمت‌ها عنوان کرده‌اند. بخش مهمی از قطعات خودروهای تجاری وارداتی است یا به مواد اولیه‌ای وابسته است که قیمتشان با ارز تغییر می‌کند. از این زاویه، قیمت خودروهای تجاری بیش از آن‌که مستقل باشد، تابع روند نرخ ارز و تورم عمومی است. واکنش سایر تولیدکنندگان خودروهای تجاری و رفتار بازار دست‌دوم در روزهای آینده، تصویر روشن‌تری از دامنه اثر این تصمیم ارائه خواهد داد.