به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، اعلام کرد ایران از واردات بنزین بی‌نیاز شده است. او این تغییر را نتیجه صرفه‌جویی قابل‌توجه مردم در مصرف سوخت دانست. به گفته او، بدون این صرفه‌جویی، کشور باید ۱۲ میلیارد دلار برای تأمین بنزین وارداتی هزینه می‌کرد.
اهمیت این خبر برای بازار به یک واژه برمی‌گردد: ارز. هر دلاری که صرف واردات سوخت نشود، می‌تواند به واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه تولید یا تقویت ذخایر ارزی برسد. برای خانوارهایی که نگران ارزش پول خود هستند، کاهش تقاضای ارزی یکی از عوامل اثرگذار بر تعادل بازار دلار است.
۱۲ میلیارد دلار یعنی چه؟
اگر این رقم را هزینه‌ای سالانه در نظر بگیریم، به‌طور میانگین حدود ۱ میلیارد دلار در ماه و بیش از ۳۲ میلیون دلار در روز می‌شود. رئیس‌جمهور بازه زمانی این برآورد را مشخص نکرد. با این حال، بزرگی رقم نشان می‌دهد سوخت یکی از اقلام سنگین در فهرست نیازهای ارزی کشور بوده است.
بنزین وارداتی با ارز خارجی خریداری می‌شود، اما در داخل با قیمتی بسیار پایین‌تر از نرخ جهانی به فروش می‌رسد. به همین دلیل واردات سوخت هم منابع ارزی و هم بودجه دولت را زیر فشار قرار می‌دهد. توقف این واردات می‌تواند فضای مالی دولت را بازتر کند.
کشمکش عرضه و تقاضا در بازار ارز
در بازار ارز، تقاضای دولت و واردکنندگان در برابر عرضه ارز حاصل از صادرات قرار می‌گیرد. حذف یک تقاضای بزرگ، کفه عرضه را سنگین‌تر می‌کند. با این حال، نرخ دلار به عوامل متعددی وابسته است؛ از درآمدهای صادراتی تا انتظارات تورمی، یعنی پیش‌بینی مردم از گرانی‌های آینده. به همین دلیل انتظار می‌رود اثر این خبر به‌تنهایی بر قیمت روزانه بازار محدود و تدریجی باشد.
پرسش اصلی برای فعالان بازار، پایداری این وضعیت است. مصرف بنزین معمولاً در فصل سفر و تعطیلات افزایش پیدا می‌کند. رئیس‌جمهور جزئیاتی درباره حجم مصرف روزانه، ظرفیت تولید پالایشگاه‌ها یا سازوکار صرفه‌جویی ارائه نکرد. داده‌های رسمی ماه‌های آینده نشان خواهد داد این تراز تا چه حد ماندگار است.
پیشینه: ناترازی سوخت
ایران در سال‌های اخیر با فاصله میان تولید و مصرف بنزین روبه‌رو بوده است. کارشناسان از این وضعیت با عنوان «ناترازی» یاد می‌کنند؛ یعنی مصرف از تولید داخلی پیشی می‌گیرد. همین فاصله، کشور را در دوره‌هایی به خرید سوخت از خارج ناچار کرده بود.
نظرات کاربران