بدحسابی در خرید قسطی اینترنتی هم رتبه اعتباری را پایین می‌آورد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، رتبه اعتباری افراد دیگر فقط بر پایه سابقه وام بانکی و چک برگشتی تعیین نمی‌شود. خریدهای قسطی از پلتفرم‌های آنلاین و برخی بدهی‌های غیربانکی هم به این ارزیابی اضافه شده‌اند. به این ترتیب، دیرکرد در پرداخت قسط یک گوشی یا لوازم خانگی که از یک اپلیکیشن قسطی خریده شده، می‌تواند در پرونده اعتباری فرد ثبت شود.

اهمیت این تغییر در پیامد آن است. بانک‌ها برای پرداخت وام، صدور ضمانت‌نامه و حتی تعیین سقف تسهیلات به رتبه اعتباری مراجعه می‌کنند. بنابراین رفتار مالی در یک خرید قسطی کوچک، از این پس می‌تواند روی تصمیم مالی بزرگ‌تری مانند وام مسکن یا خودرو اثر بگذارد.

رتبه اعتباری چیست و چرا مهم است

رتبه اعتباری نمره‌ای است که خوش‌حسابی یک فرد را در بازپرداخت بدهی نشان می‌دهد. هرچه این نمره بالاتر باشد، بانک ریسک کمتری در پرداخت وام به آن فرد می‌بیند. در عمل، رتبه پایین می‌تواند به معنای رد درخواست وام، درخواست ضامن بیشتر یا سقف تسهیلات کمتر باشد.

تا پیش از این، داده‌های اصلی این سامانه از شبکه بانکی می‌آمد. سابقه اقساط وام، چک‌های برگشتی و بدهی‌های معوق بانکی، ستون اصلی محاسبه بود. حالا دامنه داده‌ها گسترده‌تر شده و بخشی از تعهدات مالی بیرون از بانک هم در این محاسبه حساب می‌شود.

لندتک‌ها و خرید «الان بخر، بعدا بپرداز»

لندتک‌ها شرکت‌های فناوری مالی هستند که بدون مراجعه حضوری به بانک، اعتبار خرید یا وام خرد می‌دهند. مدل رایج آن‌ها خرید قسطی است؛ کاربر کالا را همان لحظه تحویل می‌گیرد و هزینه را در چند قسط می‌پردازد. این خدمات در سال‌های اخیر میان کاربران جوان و خانوارهایی که با افزایش قیمت کالا روبه‌رو بوده‌اند، رواج زیادی پیدا کرده است.

رشد این بازار یک خلأ اطلاعاتی هم ایجاد کرده بود. فردی می‌توانست هم‌زمان از چند پلتفرم اعتبار بگیرد، بی‌آنکه بانک‌ها از مجموع بدهی او خبر داشته باشند. ورود این داده‌ها به سامانه اعتبارسنجی، تصویر کامل‌تری از بدهی واقعی هر فرد به نظام مالی می‌دهد.

دو روی یک تغییر

این تغییر برای کاربران پیامد دوسویه دارد. بازپرداخت منظم اقساط خرید آنلاین می‌تواند به ساخت سابقه اعتباری مثبت کمک کند؛ موضوعی که برای افرادی که تاکنون وام بانکی نگرفته‌اند اهمیت دارد. در مقابل، دیرکرد در همین اقساط کوچک ممکن است در پرونده بماند و دسترسی به تسهیلات بعدی را محدود کند. هنوز جزئیات کامل درباره سقف مبلغ، مدت دیرکرد مؤثر و فهرست دقیق نهادهای مشمول به‌طور رسمی اعلام نشده است.