به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، به نقل از فرتاک نیوز، تحلیلگران معتقدند افزایش قیمت بنزین ابزار ضعیفی برای کاهش مصرف است. دلیل اصلی آن است که تقاضای بنزین «بی‌کشش» است؛ یعنی مصرف‌کننده در برابر گرانی، رفتارش را به‌سختی تغییر می‌دهد. این موضوع برای هر خانواری که بودجه حمل‌ونقل دارد اهمیت پیدا می‌کند، چون گرانی بنزین بیش‌تر به هزینه ثابت زندگی تبدیل می‌شود تا به صرفه‌جویی.
کشش قیمتی نشان می‌دهد با هر درصد افزایش قیمت، مصرف چند درصد کم می‌شود. در بسیاری از بازارهای جهان، کشش کوتاه‌مدت بنزین کم‌تر از ۰٫۳ برآورد شده است. به زبان ساده، اگر قیمت ۱۰ درصد بالا برود، مصرف معمولاً کم‌تر از ۳ درصد پایین می‌آید. بنابراین بخش بزرگ مصرف در برابر گرانی تقریباً بدون تغییر می‌ماند.
چرا مصرف‌کننده راهی برای کم‌کردن ندارد؟
دلیل نخست، نبود جایگزین است. کسی که برای رفتن به محل کار خودرو شخصی را به کار می‌گیرد، تا زمانی که حمل‌ونقل عمومی کافی و در دسترس نباشد، مسیرش را عوض نمی‌کند. دلیل دوم، عمر خودرو است. ناوگان فرسوده و پرمصرف را نمی‌شود با افزایش قیمت در چند هفته نوسازی کرد.
دلیل سوم، سهم کم بنزین در سبد هزینه برخی خانوارهاست. اگر هزینه سوخت نسبت به درآمد کوچک باشد، افزایش قیمت انگیزه کافی برای تغییر عادت ایجاد نمی‌کند. در مقابل، خانوارهای کم‌درآمد مصرف را به‌ناچار کم می‌کنند، اما این کاهش از جنس فشار معیشتی است و نشانه بهینه‌شدن مصرف نیست.
گرانی بنزین به کجا می‌رسد؟
وقتی مصرف کم نشود، افزایش قیمت بیش‌تر به درآمد دولت و هزینه خانوار اثر می‌گذارد. هزینه حمل کالا هم بالا می‌رود و داده‌ها نشان می‌دهد این اثر معمولاً با تأخیر به قیمت مواد غذایی و کالاهای مصرفی می‌رسد. به بیان دیگر، تورم از مسیر حمل‌ونقل هم به جیب خانوار فشار می‌آورد.
کارشناسان در کنار قیمت، به ابزارهای دیگر اشاره می‌کنند: توسعه حمل‌ونقل عمومی، نوسازی خودروهای فرسوده و بهبود استاندارد مصرف سوخت. این ابزارها اثرشان را در میان‌مدت نشان می‌دهند. محتمل‌ترین سناریو این است که قیمت به‌تنهایی نتیجه سریع نمی‌دهد و بدون این زیرساخت‌ها، مصرف در سطح فعلی باقی می‌ماند.
نتیجه‌گیری درباره کارآمدی سیاست قیمتی با خواننده است، اما داده‌های جهانی یک نکته را روشن می‌کنند: اثر قیمت بر مصرف بنزین در کوتاه‌مدت محدود است و در بلندمدت، آن هم همراه با جایگزین‌های واقعی، بیش‌تر می‌شود.
نظرات کاربران