تورم تولیدکننده به ۱۱۷.۳ درصد رسید؛ بهای تولید یک‌ساله بیش از ۲ برابر شد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی اعلام کرد شاخص بهای تولیدکننده در شهریور ۱۴۰۵ به ۷۵۸.۵ واحد رسید. تورم ماهانه این شاخص ۴.۹ درصد، تورم نقطه‌به‌نقطه ۱۱۷.۳ درصد و تورم سالانه ۹۳.۳ درصد ثبت شد. شاخص بهای تولیدکننده نشان می‌دهد کارخانه‌ها و تولیدکنندگان برای فروش کالا چه قیمتی دریافت می‌کنند.

این خبر برای خانوارها اهمیت دارد، چون قیمت در مبدأ تولید معمولاً با فاصله به قفسه فروشگاه‌ها می‌رسد. وقتی تولیدکننده کالا را گران‌تر می‌فروشد، خرده‌فروش هم قیمت نهایی را با همان فشار تنظیم می‌کند. به همین دلیل، تحلیلگران این شاخص را پیش‌نگر قیمت‌های مصرفی می‌دانند. یعنی نشانه‌ای است که مسیر احتمالی قیمت‌ها را زودتر از سبد خرید روزانه نشان می‌دهد.

هر عدد چه معنایی دارد؟

تورم ماهانه ۴.۹ درصد یعنی قیمت‌ها در شهریور نسبت به مرداد به‌طور میانگین ۴.۹ درصد بالا رفته‌اند. با این رقم، شاخص از حدود ۷۲۳ واحد در مرداد به ۷۵۸.۵ واحد در شهریور رسیده است. اگر همین آهنگ ماه‌به‌ماه ادامه پیدا کند، قیمت‌ها در ۱ سال بیش از ۷۰ درصد افزایش می‌یابند. این برآورد تنها یک محاسبه است و پیش‌بینی قطعی به شمار نمی‌آید.

تورم نقطه‌به‌نقطه، شهریور ۱۴۰۵ را با شهریور ۱۴۰۴ مقایسه می‌کند. عدد ۱۱۷.۳ درصد نشان می‌دهد کالایی که ۱ سال پیش در کارخانه ۱۰۰ واحد قیمت داشت، امروز حدود ۲۱۷ واحد قیمت دارد. به بیان ساده، قیمت در مبدأ تولید در ۱۲ ماه بیش از ۲ برابر شده است.

تورم سالانه ۹۳.۳ درصد، میانگین قیمت‌های ۱۲ ماه اخیر را با میانگین ۱۲ ماه قبل از آن مقایسه می‌کند. این رقم از تورم نقطه‌به‌نقطه کوچک‌تر است. دلیلش آن است که میانگین‌گیری، شتاب افزایش قیمت در ماه‌های اخیر را کم‌رنگ‌تر نشان می‌دهد. فاصله حدود ۲۴ واحد درصدی میان این دو رقم نشان می‌دهد افزایش قیمت در ماه‌های پایانی دوره سریع‌تر از ماه‌های ابتدایی بوده است.

اثر احتمالی بر قیمت‌ها و بازار

هزینه تولید از چند مسیر بالا می‌رود: مواد اولیه، انرژی، دستمزد و هزینه تأمین مالی. تولیدکننده تا جایی که بتواند این فشار را در حاشیه سود جذب می‌کند. وقتی ظرفیت جذب تمام شود، افزایش هزینه به قیمت فروش منتقل می‌شود. داده‌ها نشان می‌دهد این انتقال در شاخص شهریور جریان داشته است.

برای تصمیم‌های مالی روزمره، دو نکته اهمیت دارد. نخست اینکه قدرت خرید پول نقد در برابر کالاهای تولیدی کاهش می‌یابد. دوم اینکه سرعت این کاهش به قیمت مواد اولیه، نرخ ارز و هزینه انرژی بستگی دارد. روند ماه‌های آینده از انتشار داده‌های بعدی مشخص خواهد شد و نتیجه‌گیری درباره مسیر قیمت‌ها با خود مخاطب است.