عادت تا انتها چرخاندن فرمان چه آسیبی به خودرو می‌زند؟

مطابق گزارش‌های رسیده، چرخاندن فرمان تا آخرین حد، بخشی طبیعی از مانورهای پارک و دور زدن است؛ اما نگه داشتن فرمان در این شرایط، به‌ویژه در خودروهای مجهز به فرمان هیدرولیک، می‌تواند فشار مضاعفی به سیستم وارد کند. عادتی ساده که در بلندمدت ممکن است هزینه تعمیر را رشد دهد، به گزارش روزگار خودرو.

فرمان یکی از پرکاربردترین بخش‌های خودروست، ولی بعضی عادت‌های رانندگی می‌توانند عمر قطعات آن را افت دهند. یکی از رایج‌ترین موارد، چرخاندن فرمان تا انتها و نگه داشتن آن در همان وضعیت است؛ اتفاقی که بیشتر هنگام پارک دوبل، خروج از جای پارک یا دور زدن در خیابان‌های باریک رخ می‌دهد.

رسیدن فرمان به انتهای دامنه حرکتی به خودی خود ایرادی ندارد؛ خودرو برای چنین حرکتی طراحی شده است. چالش از جایی آغاز می‌شود که راننده پس از رسیدن به انتها، فرمان را با فشار نگه می‌دارد یا این کار را مرتب تکرار می‌کند.

فشار اساسی روی پمپ هیدرولیک

در خودروهای مجهز به فرمان هیدرولیک، پمپ با ایجاد فشار روغن به چرخاندن فرمان کمک می‌کند. وقتی فرمان به انتهای مسیر می‌رسد، مقاومت سیستم رشد می‌یابد و فشار بیشتری در مدار ایجاد می‌شود.

اگر فرمان در این شرایط نگه داشته شود، پمپ برای حفظ فشار بالا به کار خود ادامه می‌دهد. نتیجه می‌تواند رشد بار و حرارت در پمپ و مدار هیدرولیک باشد. تکرار این رفتار در طول زمان ممکن است فرسودگی پمپ را بیشتر کند و عمر آن را افت دهد.

در چنین شرایطی، وضعیت روغن هیدرولیک نیز اهمیت دارد. کمبود روغن، آلودگی یا فرسودگی آن می‌تواند فشار بیشتری به سیستم وارد کند و عملکرد فرمان را تحت تأثیر قرار دهد.

در خودروهای هیدرولیکی ممکن است هنگام رسیدن فرمان به انتهای مسیر، صدای زوزه یا ناله از سمت موتور شنیده شود. این صدا لزوماً به معنی خرابی نیست و می‌تواند نتیجه رشد فشار در مدار باشد.

با این حال، ادامه دادن این شرایط ضرورتی ندارد. اگر صدا شدید یا مداوم باشد، یا همراه با سفت شدن فرمان، لرزش یا نشتی روغن دیده شود، سیستم فرمان باید ارزیابی شود. در چنین مواردی نباید همه‌چیز را به یک عادت رانندگی نسبت داد.

در فرمان برقی چه اتفاقی می‌افتد؟

در خودروهای نوین، فرمان برقی یا EPS جای سیستم‌های هیدرولیکی را در بسیاری از مدل‌ها گرفته است. در این خودروها خبری از پمپ و روغن هیدرولیک نیست و بنابراین آسیب‌هایی که مستقیماً به مدار هیدرولیک مربوط می‌شوند، موضوعیت ندارند.

با این حال، نگه داشتن فرمان در انتهای مسیر همچنان رفتار مناسبی نیست. در این حالت، موتور برقی و مجموعه مکانیکی فرمان می‌توانند تحت بار بیشتری قرار بگیرند. بنابراین توصیه کلی تغییر نمی‌کند: پس از رسیدن فرمان به انتهای مسیر، نباید آن را با فشار نگه داشت.

موضوع فقط به جعبه فرمان محدود نمی‌شود. وقتی خودرو تقریباً متوقف است و راننده فرمان را می‌چرخاند، لاستیک‌ها باید روی سطح آسفالت تا حدی کشیده شوند. این شرایط اصطکاک بیشتری ایجاد می‌کند و در صورت تکرار می‌تواند به افزایش سایش تایر منجر شود.

این اثر روی آسفالت زبر یا زمانی که فشار باد لاستیک‌ها نامناسب باشد، می‌تواند بیشتر باشد. به همین علت بهتر است هنگام مانورهای پارک، خودرو حتی با سرعت بسیار کم در حرکت باشد و فرمان در حالت کاملاً ایستاده چرخانده نشود.

جلوبندی چطور آسیب می‌بیند؟

اعمال فشار شدید به فرمان می‌تواند نیروی بیشتری را به مجموعه فرمان و بخش‌هایی از جلوبندی منتقل کند؛ به‌خصوص زمانی که خودرو روی سطح ناهموار قرار دارد یا چرخ‌ها در وضعیت نامناسبی هستند.

البته هر خرابی جلوبندی را نمی‌توان به ته‌فرمان نسبت داد. قطعاتی مانند سیبک، میل فرمان و سایر اجزای تعلیق عمر مشخصی دارند و عوامل متعددی از کیفیت قطعه و وضعیت جاده گرفته تا نحوه رانندگی بر فرسودگی آن‌ها تأثیر می‌گذارد.

بنابراین مسئله اصلی، یک‌بار رسیدن فرمان به انتهای مسیر نیست؛ تکرار این رفتار همراه با اعمال فشار و نگه داشتن فرمان در همان وضعیت است.

چند ثانیه چه تفاوتی ایجاد می‌کند؟

راننده هنگام پارک ممکن است ناچار شود فرمان را تا انتها بچرخاند. این اتفاق طبیعی است و نیازی نیست برای جلوگیری از آن، مانورهای خودرو را پیچیده‌تر کرد.

تفاوت در نحوه استفاده است. اگر فرمان برای لحظه‌ای به انتهای مسیر برسد، معمولاً مسئله‌ای ایجاد نمی‌کند؛ اما باقی ماندن فرمان در همان نقطه برای چند ثانیه و تکرار مداوم آن، فشار غیرضروری به سیستم وارد می‌کند.

راه‌حل ساده است: زمانی که فرمان به انتهای مسیر رسید، فشار دست را نزول دهید و آن را به زور در همان نقطه نگه ندارید.

هزینه‌ای که می‌توان از آن پیشگیری کرد

خرابی سیستم فرمان معمولاً از تعمیرات ارزان خودرو نیست و هزینه قطعات و اجرت آن، بسته به نوع خودرو، می‌تواند قابل‌توجه باشد. به همین دلیل، رعایت چند نکته ساده در رانندگی ارزش دارد.

در خودروهای هیدرولیکی، پرهیز از نگه داشتن فرمان در انتهای مسیر می‌تواند فشار غیرضروری را از روی پمپ و مدار هیدرولیک بردارد. در خودروهای فرمان برقی نیز بهتر است از وارد کردن بار اضافی و مداوم به موتور و مجموعه فرمان خودداری شود. چرخاندن فرمان در حالت توقف نیز بهتر است تا حد امکان افت پیدا کند تا سایش لاستیک‌ها کمتر شود.

در نهایت، ته‌فرمان به خودی خود دشمن خودرو نیست؛ عادت به نگه داشتن فرمان در ته مسیر است که می‌تواند دردسرساز شود. یک اصلاح ساده در شیوه رانندگی می‌تواند به افت استهلاک سیستم فرمان و جلوگیری از هزینه‌های غیرضروری کمک کند.

معایب موتور سه‌سیلندر نسبت به چهارسیلندر چیست؟