برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد با هشدار درباره وضعیت دشوار خانواده‌های بازگشته به افغانستان، خواستار تأمین مسکن مناسب و خدمات ضروری برای آنان شد؛ هشداری که در شرایط تشدید بحران اقتصادی و افزایش خطر گرسنگی مطرح می‌شود و سازمان ملل پیش‌بینی کرده است شمار شهروندان گرفتار ناامنی غذایی در زمستان پیش‌رو به بیش از ۱۹ میلیون نفر برسد.
به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) روز چهارشنبه، ۲۹ مهرماه، با ابراز نگرانی درباره وضعیت زندگی مهاجران بازگشته به افغانستان، تأکید کرد که تأمین سرپناه مناسب و دسترسی به خدمات اساسی، از مهم‌ترین نیازهای خانواده‌هایی است که پس از سال‌ها مهاجرت به کشور خود بازمی‌گردند.
این نهاد با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که برای بهبود شرایط زندگی بازگشت‌کنندگان، باید اقدامات مؤثرتری صورت گیرد و حمایت از این خانواده‌ها نباید به کمک‌های اولیه و کوتاه‌مدت محدود بماند.
برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد تأکید کرده است که بازگشت به افغانستان باید فرصتی برای آغاز زندگی تازه در وطن باشد، نه شروع دور دیگری از مشکلات و دشواری‌های معیشتی.
این هشدار در حالی مطرح می‌شود که افغانستان طی سال‌های اخیر با موج گسترده بازگشت مهاجران از کشورهای همسایه، به‌ویژه ایران و پاکستان، مواجه بوده است؛ روندی که فشار مضاعفی بر زیرساخت‌های شهری، بازار کار، خدمات عمومی و امکانات محدود مسکن در این کشور وارد کرده است.
بر اساس گزارش سال ۲۰۲۶ برنامه اسکان بشر سازمان ملل، از اواخر سال ۲۰۲۳ حدود پنج میلیون و ۸۰۰ هزار شهروند افغانستان از کشورهای همسایه به کشورشان بازگشته‌اند.
این نهاد در گزارش‌های پیشین خود هشدار داده است که بخش قابل‌توجهی از خانواده‌های بازگشته در مناطق فاقد زیرساخت‌های مناسب ساکن شده‌اند و با مشکلاتی از جمله کمبود مسکن، دسترسی محدود به آب آشامیدنی سالم، خدمات بهداشتی و فرصت‌های شغلی مواجه هستند.
بازگشت مهاجران در سایه بحران گرسنگی
نگرانی درباره وضعیت خانواده‌های بازگشته در حالی افزایش یافته است که دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) نیز روز سه‌شنبه، ۲۸ مهرماه، نسبت به تشدید بحران گرسنگی و سوءتغذیه در افغانستان هشدار داد.
بر اساس تازه‌ترین ارزیابی‌های سازمان ملل، در فاصله سپتامبر تا اکتبر سال جاری میلادی، حدود ۱۵ میلیون و ۹۰۰ هزار نفر، معادل نزدیک به یک‌سوم جمعیت افغانستان، با ناامنی غذایی در سطح بحرانی یا شدیدتر مواجه بوده‌اند.
اوچا پیش‌بینی کرده است که با فرارسیدن زمستان و کاهش دسترسی خانواده‌ها به منابع غذایی و درآمد، شمار افراد گرفتار ناامنی غذایی حاد در فاصله نوامبر ۲۰۲۶ تا آوریل ۲۰۲۷ به حدود ۱۹ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر افزایش یابد.
از این میان، انتظار می‌رود نزدیک به پنج میلیون نفر در وضعیت اضطراری گرسنگی قرار گیرند؛ شرایطی که تنها یک مرحله با قحطی در نظام طبقه‌بندی امنیت غذایی فاصله دارد.
هم‌زمان، کاهش کمک‌های بین‌المللی و تعطیلی بخشی از مراکز ارائه خدمات تغذیه، نگرانی‌ها درباره توانایی افغانستان برای پاسخ‌گویی به نیازهای جمعیت آسیب‌پذیر را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، بازگشت گسترده مهاجران به کشوری که میلیون‌ها نفر از ساکنان آن برای تأمین نیازهای اولیه زندگی با مشکل مواجه هستند، می‌تواند فشار بیشتری بر خانواده‌های بازگشته و جوامع میزبان وارد کند.
بازگشت بدون امکانات؛ چالش تازه خانواده‌های مهاجر
بسیاری از مهاجرانی که پس از سال‌ها زندگی در خارج از افغانستان به کشورشان بازمی‌گردند، با مشکلاتی از جمله نداشتن مسکن مناسب، نبود فرصت‌های شغلی و دشواری تأمین هزینه‌های زندگی روبه‌رو می‌شوند.
این مشکلات برای خانواده‌هایی که تمامی دارایی یا منابع درآمد خود را در کشورهای میزبان از دست داده‌اند، جدی‌تر است.
برنامه اسکان بشر سازمان ملل پیش‌تر تأکید کرده بود که فراهم‌کردن مسکن امن، دسترسی به خدمات عمومی و ایجاد فرصت‌های معیشتی پایدار، از پیش‌شرط‌های اساسی بازگشت موفق مهاجران و ادغام دوباره آنان در جامعه است.
با این حال، کاهش منابع مالی نهادهای امدادرسان، ضعف زیرساخت‌های خدماتی و محدودیت فرصت‌های اقتصادی، تحقق این اهداف را با دشواری مواجه کرده است.
هشدار تازه سازمان ملل بار دیگر این واقعیت را برجسته می‌کند که بازگرداندن مهاجران به افغانستان، بدون فراهم‌کردن حداقل امکانات زندگی، به معنای پایان بحران آوارگی نیست؛ بلکه می‌تواند آغاز مرحله تازه‌ای از فقر، بی‌خانمانی و آسیب‌پذیری اجتماعی باشد.
در شرایطی که زمستان نزدیک می‌شود و میلیون‌ها شهروند افغانستان در معرض گرسنگی قرار دارند، تأمین سرپناه مناسب و خدمات ضروری برای خانواده‌های بازگشته، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است؛ خانواده‌هایی که پس از سال‌ها مهاجرت، اکنون با نگرانی از آینده معیشت و امنیت زندگی خود به وطن بازگشته‌اند.
نظرات کاربران